Reuters'ın görüşmeler hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı habere göre, temaslar Çarşamba günü uzman heyetler düzeyinde devam etti.

Reuters'a konuşan bir kaynak ile bir İranlı yetkiliye göre görüşmeler, geçen ay imzalanan ve Şubat ayında başlayan çatışmaları durduran 14 maddelik geçici anlaşmanın uygulanmasına odaklanıyor. Söz konusu anlaşma, Hürmüz Boğazı'nın yeniden deniz trafiğine açılmasını ve taraflar arasında kalıcı bir barış anlaşması için 60 günlük müzakere sürecini öngörüyor.

Buna karşın Washington ile Tahran'ın geçici anlaşmanın kapsamı konusunda farklı yorumlar yaptığı, bu nedenle geçen hafta karşılıklı askeri saldırıların yaşandığı ve özellikle İran'ın nükleer programı konusunda henüz somut ilerleme sağlanamadığı belirtiliyor.

İki üst düzey İranlı kaynağın Reuters'a verdiği bilgiye göre Tahran yönetimi, Hürmüz Boğazı üzerindeki kontrolünün ve Basra Körfezi'ne giriş-çıkış yapan gemilerden ücret alma yetkisinin uluslararası düzeyde tanınmasını stratejik öncelik olarak görüyor.

Küresel petrol ve sıvılaştırılmış doğal gaz ticaretinin yaklaşık beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı'nda gemi trafiği ise savaş öncesi seviyelere ulaşmasa da kademeli olarak yeniden işlemeye başladı.

ABD Başkanı Donald Trump, gazetecilere yaptığı açıklamada, "İran'ın nükleer silahsızlandırılması iyi ilerliyor" ifadelerini kullanırken, Doha'daki temasların da olumlu geçtiğini söyledi. Ancak Reuters, mevcut görüşmelerde nükleer programın doğrudan ele alındığına dair herhangi bir kanıt bulunmadığını aktardı.

Öncelik Hürmüz Boğazı ve dondurulan varlıklar
İranlı yetkiliye göre Katar ve Pakistan'ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakereler Salı gecesi başladı ve Çarşamba günü de sürdü. Görüşmeler, baş müzakereciler ile teknik uzmanların ayrı oturumlar gerçekleştirdiği bir formatta yürütülüyor.

Reuters'ın aktardığı bilgilere göre, ABD Başkanı Trump'ın damadı Jared Kushner ile özel temsilcisi Steve Witkoff, müzakerelerin zeminini hazırlamak amacıyla Katar Başbakanı ile temaslarda bulundu ancak görüşmelere doğrudan katılmadı.

İran heyetine Dışişleri Bakan Yardımcısı Kazem Gharibabadi başkanlık ederken, heyette İran Dışişleri Bakanlığı, Merkez Bankası ve Tarım Bakanlığı temsilcileri de yer aldı.

Tahran yönetimi, öncelikli hedefleri arasında Hürmüz Boğazı'nın yönetimine ilişkin bir mutabakata varılması ve yurt dışında dondurulmuş yaklaşık 6 milyar dolarlık İran varlığının serbest bırakılmasının bulunduğunu açıkladı. Reuters'a konuşan İranlı yetkili, mevcut müzakerelerin ağırlıklı olarak bu iki başlık üzerinde yoğunlaştığını söyledi.

ABD tarafının ise önceliğinin Hürmüz Boğazı'ndan uluslararası deniz trafiğinin kesintisiz şekilde sürmesini sağlamak olduğu ifade edildi.

Bu arada İran devlet medyası, yabancı bayraklı bir konteyner gemisinin belirlenen deniz rotasının dışındaki sığ sulara girmesi nedeniyle Hürmüz Boğazı'nda karaya oturduğunu duyurdu.

Petrol piyasası analiz şirketi Vanda Insights'ın kurucusu Vandana Hari ise Reuters'a yaptığı değerlendirmede, "Hürmüz yeniden açılıyor ancak süreç düzensiz, öngörülemez ve tam anlamıyla şeffaf değil." ifadelerini kullandı.

Lübnan dosyasında da diplomasi hızlandı
Reuters'ın haberine göre savaş sürecinde İran'ın Körfez'deki ABD üslerine yönelik saldırıları ve İsrail ile İran destekli Hizbullah arasındaki çatışmalar binlerce kişinin hayatını kaybetmesine neden olurken, enerji fiyatlarında da sert yükseliş yaşandı.

Petrol fiyatları ise Çarşamba günü yaklaşık yüzde 1 gerileyerek ABD Batı Teksas tipi ham petrolün varil fiyatını 69,12 dolara düşürdü. Böylece fiyatlar, çatışmaların başlamasından önce görülen seviyelere yaklaşmış oldu.

Geçici anlaşma kapsamında İsrail ile Hizbullah arasında Lübnan'daki çatışmaların sona erdirilmesi de hedefleniyor. ABD'nin İsrail ile Lübnan hükümeti arasında yürüttüğü ayrı diplomatik süreçte bir güvenlik anlaşması çerçevesi oluşturulduğu, ancak Hizbullah'ın bu taslağı reddettiği bildirildi.

Reuters'a konuşan kaynaklar, Salı akşamı itibarıyla ABD'nin de dahil olduğu taraflar arasında özellikle Lübnan dosyasında yoğun diplomatik temasların sürdüğünü aktardı.