Amerika Birleşik Devletleri, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) bünyesinde kalmayı sürdürürken, Net Sıfır Çerçevesi’ne (Net Zero Framework – NZF) karşı içeriden mücadele etmeyi hedefliyor. ABD’li yetkililer, örgüt içi karar alma süreçlerine yönelik eleştirilerini açık şekilde dile getirdi.

Amerika Birleşik Devletleri’nin, bazı uluslararası kuruluşlardan tamamen çekilme yönündeki geçmiş kararlarının aksine, Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO) çatısı altında kalmaya devam edeceği ve görüşlerini içeriden savunacağı anlaşılıyor. Bu yaklaşım, geçtiğimiz hafta Atina’da düzenlenen 16. Capital Link Yunan Denizcilik Forumu’nda ABD Ulaştırma İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Marco Sylvester’ın katılımıyla netlik kazandı.

5 Şubat’ta gerçekleştirilen Bakanlar Yuvarlak Masa Toplantısı’nda konuşan Sylvester, IMO Konseyi’nde alınacak kararların “açık kabul” ilkesine dayanması gerektiğini vurgulayarak, bu prosedürün göz ardı edilmesi halinde IMO’nun geleceğinin risk altına girebileceği uyarısında bulundu.

Toplantının ana gündem maddesi, IMO’nun taslak Net Sıfır Çerçevesi’nin (NZF) yeterli desteği alamayarak kabul edilmemesi oldu. Üyeler, çerçevenin yeniden ele alınması ve revize edilerek tekrar sunulması yönünde karar aldı. Sürecin nasıl ilerleyeceği, Nisan 2026’da yapılması planlanan MEPC 84 toplantısında yeniden değerlendirilecek.

Geçtiğimiz yıl 17 Ekim’de yapılan oylama öncesinde ABD; Rusya, Birleşik Arap Emirlikleri, Liberya ve Suudi Arabistan ile birlikte NZF’ye karşı çıkan ülkeler arasında yer aldı. Buna karşılık Çin, Avrupa Birliği, Brezilya ve Birleşik Krallık çerçeveyi açıkça desteklerken; Kıbrıs, Yunanistan ve Malta’nın karşı oy ya da çekimser kalma ihtimali, AB’nin ortak tutumunu zora soktu.

Net Sıfır Çerçevesi’ni destekleyen ülkeler, genel olarak net sıfır hedeflerine ideolojik ve çevresel açıdan güçlü bir bağlılık gösteren ve denizcilikten kaynaklanan emisyonlardan doğrudan etkilenen ülkelerden oluşuyor. Özellikle büyük liman kentlerinde hava kirliliğinin yarattığı olumsuz etkiler bu yaklaşımın temel gerekçeleri arasında yer alıyor.

Çerçeveye karşı çıkan ülkeler ise, “kirletici” gemilerden alınması planlanan vergilerin nasıl ve kimler için kullanılacağına dair yeterli altyapının bulunmadığını savunuyor. Bu kesime göre, söz konusu düzenleme, taşımacılara ek yük getirirken, deniz taşımacılığından fayda sağlayan taraflara aynı sorumluluğu yüklemiyor. Karşıt görüştekiler, bunun yerine sektörün kendi emisyon azaltım yatırımlarını teşvik edecek mekanizmaların geliştirilmesini istiyor.

IMO’da nadiren görülen ölçüde sert geçen müzakerelerin ardından, Atina’daki forumda yapılan değerlendirmeler, Net Sıfır Çerçevesi’ne yönelik görüş ayrılıklarının hâlâ derin şekilde devam ettiğini ortaya koydu.