Karadeniz’de ticari gemilere, limanlara ve kıyı altyapısına yönelik saldırıların yoğunlaşması, deniz taşımacılığında insan kaynağı krizini derinleştiriyor. Lloyd’s List’in 29 Temmuz tarihli değerlendirmesine göre gemi insanları, ölümcül saldırı riskinin yükselmesi nedeniyle bölgedeki görevlendirmelere karşı daha temkinli davranıyor.

Sektör temsilcileri, geçmişte saldırıların daha çok liman altyapısı ve depolama tesislerini hedef aldığını, son olaylarda ise gemilerin ve mürettebatın doğrudan risk altında kaldığını belirtiyor. Bu değişim, armatörlerin Karadeniz’e gemi göndermekte zorlanmasının yanı sıra yeterli sayıda gönüllü ve nitelikli personel bulmasını da güçleştiriyor.

Ukrayna’nın Karadeniz limanları, ülkenin tahıl, metal ve diğer ihracat ürünlerinin dünya pazarlarına ulaştırılmasında kritik rol oynuyor. Ancak artan saldırılar; liman bekleme sürelerinin uzamasına, operasyonların sık sık durdurulmasına ve gemilerin açıkta daha uzun süre beklemesine neden oluyor.

Gemi insanlarının seferleri reddetmesi veya ilave ücret talep etmesi, işletme maliyetlerini artıran bir diğer unsur hâline geldi. Armatörler, yüksek riskli bölge ödemelerinin yanı sıra savaş riski sigortası, güvenlik ekipmanı ve rota planlaması için ek maliyetlerle karşı karşıya kalıyor.

Sigorta şirketleri de geminin yaşı, bayrağı, işletmecisi, yükü ve uğrayacağı limana göre daha ayrıntılı risk değerlendirmeleri yapıyor. Bazı seferlerde teminat şartlarının sıkılaştırıldığı, daha yüksek muafiyetler uygulandığı ve geçiş öncesinde ek güvenlik taahhütleri istendiği bildiriliyor.

Karadeniz’deki durumun devam etmesi, Ukrayna çıkışlı yüklerin navlun maliyetlerine ve küresel tahıl fiyatlarına yansıyabilir. Gemi arzının azalması, bölgeye sefer yapmayı kabul eden işletmecilerin daha yüksek navlun talep etmesine yol açıyor.

Sektördeki temel endişe, saldırıların artık münferit olaylar olarak değerlendirilemeyecek bir seviyeye ulaşması. Mürettebatın güvenliği sağlanmadan ve sigorta piyasasında öngörülebilir koşullar oluşmadan, Karadeniz taşımacılığında kalıcı normalleşmenin zor olacağı değerlendiriliyor.