Onur TÜRKEŞ
Gemi Brokerleri Derneği Yönetim Kurulu Başkanı
Türk denizcilik sektöründe gemi brokerliğinin kurumsal temsili ve mesleki standartlarının geliştirilmesi adına önemli bir rol üstlenen Gemi Brokerleri Derneği, ulusal ve uluslararası faaliyetleriyle sektörün yön veren yapıları arasında yer alıyor. Eğitim programları, sektörel buluşmalar, piyasa analizleri ve küresel iş birlikleriyle Türk gemi brokerlerinin dünya piyasalarında daha görünür ve rekabetçi bir konuma ulaşmasını hedefleyen derneğin Yönetim Kurulu Başkanı Onur Türkeş ile, konuştuk.
Gemi Brokerleri Derneği’nin kuruluş hikâyesini ve sektöre kattığı temel değerleri nasıl özetlersiniz?
Gemi Brokerleri Derneği, Türk denizcilik sektörünün gelişen ihtiyaçları doğrultusunda, gemi brokerliği mesleğini temsil edecek güçlü bir yapı oluşturmak amacıyla kurulmuştur. Sektörde uzun yıllar görev yapan deneyimli profesyonellerin öncülüğünde yürütülen çalışmalar sonucunda, 62 kurucu üyenin katkılarıyla 5 Mayıs 2010 tarihinde hayata geçirilmiştir.
Derneğin misyon ve vizyonunu günümüz denizcilik piyasasındaki konumuyla birlikte anlatır mısınız?
Gemi Brokerleri Derneği’nin misyonu; gemi brokerliği mesleğinin etik, şeffaf ve güvenilir şekilde icra edilmesini desteklemek ve üyelerinin mesleki gelişimine katkı sağlamaktır.
Vizyonumuz ise; hızla değişen küresel denizcilik piyasasında Türk gemi brokerliğini uluslararası düzeyde saygın, rekabetçi ve sürdürülebilir bir konuma taşımak ve sektöre yön veren öncü bir dernek olmaktır.
Türk gemi brokerliği alanında mesleki standartların geliştirilmesine yönelik GBD’nin yaptığı çalışmalar nelerdir?
Derneğimiz; iki yılda bir düzenlenen ve ulusal ile uluslararası denizcilik sektörü profesyonellerini bir araya getiren Bosphorus Ship Brokers Dinner başta olmak üzere, Gemi Kiralama Eğitimi ve Brokers Monday buluşmaları gibi sektörel etkinlikler düzenlemekte; sektör çalışanlarını bilgilendirmeye yönelik seminerler gerçekleştirmekte ve haftalık Piyasa Raporları paylaşmaktadır. Ayrıca Derneğimizin YouTube kanalında, her ay denizcilik piyasalarının değerlendirildiği ve sektör profesyonellerinin yakından takip ettiği “Denizcilik Piyasaları Konuşuyoruz” video serisi yayınlanmaktadır.
Uluslararası alandaki gücümüzü artırmak amacıyla BIMCO ve FONASBA’ya üye olunmuş; 2025 yılında İMEAK Deniz Ticaret Odası ve Vapur Donatanları ve Acenteleri Derneği ile birlikte FONASBA 2025 Annual Meeting’e ev sahipliği yapılmıştır. Ayrıca diğer ülkelerde düzenlenen Ship Brokers Dinner etkinliklerine de üyelerimizle birlikte katılım sağlanmaktadır.
Dernek olarak Türk gemi brokerlerinin global pazarda daha görünür olması için ne gibi çalışmalar yürütüyorsunuz? Hangi alanlarda rekabet avantajına sahip?
Dernek olarak Türk gemi brokerlerinin küresel pazarda daha görünür olması için uluslararası kuruluşlarla aktif iş birlikleri yürütüyor, BIMCO ve FONASBA üyeliklerimiz aracılığıyla sektörün önemli platformlarında etkin şekilde yer alıyoruz. Uluslararası etkinliklere katılım sağlıyor, Türkiye’de düzenlenen organizasyonlarla yabancı sektör temsilcilerini ülkemizde ağırlıyoruz.
Türk gemi brokerleri; güçlü piyasa bilgisi, hızlı karar alma kabiliyeti, esnek çalışma yapısı ve uluslararası iş yapma tecrübesi sayesinde özellikle rekabetçi, güvenilir ve çözüm odaklı bir yapıya sahiptir. Bu özellikler, global pazarda önemli bir rekabet avantajı oluşturmaktadır.
Türkiye’de mevzuat, finansman ve piyasa erişimi açısından brokerlerin karşılaştığı temel zorluklar nelerdir?
Türkiye’de gemi brokerliği faaliyetine özel bir mevzuat bulunmamaktadır. Brokerler, yalnızca aracılık hizmeti sunmakta olup, taraflar adına hukuki ya da finansal bir sorumluluk üstlenmemektedir. Bu nedenle sektörde faaliyet göstermek için özel bir finansman ihtiyacı da söz konusu değildir; işin temelini beşeri sermaye, bilgi birikimi ve fikri sermaye oluşturmaktadır.
Piyasa erişimi açısından ise Türk gemi brokerleri, güçlü uluslararası bağlantıları sayesinde önemli bir yapısal zorlukla karşılaşmamaktadır.
“Rotamız Bilgi” sloganıyla yürütülen eğitim programlarının amaç ve çıktılarını değerlendirebilir misiniz?
“Rotamız Bilgi” sloganıyla yürüttüğümüz eğitim programlarının temel amacı, gemi brokerliği başta olmak üzere denizcilik sektöründe bilgi seviyesini artırmak, doğru bilinen yanlışları ve eksik bilgileri gidermek ve denizcilik piyasasında sürekli güncellenen mevzuatların yakından takip edilmesini sağlamaktır. Bu programlar sayesinde katılımcıların güncel piyasa dinamiklerine hâkim, analitik düşünebilen ve sektörel gelişmeleri doğru yorumlayabilen profesyoneller olarak yetişmeleri hedeflenmektedir.
GBD tarafından verilen temel brokerlik ve gemi kiralama eğitimlerinin sektör için önemi nedir?
Derneğimiz tarafından verilen Gemi Kiralama Eğitimleri, denizcilik sektörüne yeni girenler ile deneyimli profesyoneller arasında ortak bir bilgi dili oluşturmayı amaçlamaktadır. Eğitimlerde; gemi ve yük tiplerinden piyasa dinamiklerine, kuru yük ve tanker kiralama süreçlerinden brokerliğin etik ve operasyonel sorumluluklarına, sözleşme yapısından navlun hesaplarına kadar geniş bir teknik çerçeve sunulmaktadır.
Bosphorus Shipbrokers Dinner gibi geleneksel buluşmaların sektör iş birliği açısından rolünü nasıl değerlendiriyorsunuz?
Bosphorus Shipbrokers Dinner, sektör paydaşlarını aynı platformda bir araya getirerek güçlü bir network ortamı oluşturmakta, iş birliğini, güven ortamını ve uzun vadeli ilişkileri güçlendirmektedir. Bu tür organizasyonlar, ulusal ve uluslararası denizcilik camiası arasında bilgi ve deneyim paylaşımını artırırken, Türk gemi brokerliğinin küresel görünürlüğüne de önemli katkı sağlamaktadır.
Türk gemi brokerliğinin uluslararası piyasalardaki konumunu güçlendirmek için dernek olarak ne tür stratejiler uyguluyorsunuz?
Türk gemi brokerliğinin uluslararası piyasalardaki konumunu güçlendirmek amacıyla, uluslararası kuruluşlarla aktif iş birlikleri yürütüyor, BIMCO ve FONASBA gibi platformlarda etkin şekilde yer alıyoruz. Eğitim faaliyetleri ve sektörel organizasyonlarla mesleki standartları güçlendirirken, uluslararası etkinliklere katılım ve Türkiye’de ev sahipliği yaptığımız organizasyonlarla Türk gemi brokerlerinin küresel görünürlüğünü artırmayı hedefliyoruz.
Navlun piyasalarındaki dalgalanmalar, jeopolitik riskler ve bölgesel çatışmalar brokerlerin günlük operasyonlarına nasıl yansıyor ve brokerlik faaliyetlerini nasıl etkiliyor?
Navlun piyasalarındaki dalgalanmalar, jeopolitik riskler ve bölgesel çatışmalar, brokerlerin günlük operasyonlarında hızlı karar alma ve etkin risk yönetimini zorunlu kılmaktadır. Bu gelişmeler; navlun seviyelerini, rota tercihlerini ve Charter Party ile Konişmento başta olmak üzere denizcilik taşıma sözleşmelerini doğrudan etkilerken, brokerlerin piyasayı anlık takip ederek danışanlarını doğru ve zamanında bilgilendirmesini gerektirmektedir.
2025–2026 döneminde kuru yük, tanker ve konteyner piyasalarını nasıl değerlendiriyorsunuz?
2025 yılının ilk üç çeyreğinde piyasa yavaş bir başlangıç yapmış ve durağan bir seyir izlemiştir; ancak yıl geneline ilişkin beklentileri karşılamıştır. Son çeyrekte ise mevsimsel etkilerle birlikte sınırlı bir hareketlilik yaşanmıştır.
2026 yılı için, 2025 yılında öngörülen senaryoların ötesinde belirgin bir artış beklentisi bulunmamaktadır.
Kuru yük piyasasında önde gelen ülkelerin ekonomik büyüme verileri yakından takip edilecektir. Tanker piyasasında Arap Körfezi ve Meksika Körfezi gibi ana enerji çıkış noktalarındaki siyasi gelişmeler ile Rusya, Çin ve ABD üçgeninde petrol fiyatları üzerindeki dengeler belirleyici olacaktır. Konteyner piyasasında ise büyük tonajlı yeni inşa sipariş defteri ve Kızıldeniz’deki siyasi gelişmeler öne çıkacaktır. Kuru yük, tanker ve konteyner segmentlerinin tamamında ticaret savaşlarının etkisi önemli bir faktör olmaya devam edecektir.
Son olarak, Türk denizcilik sektörü ve gemi brokerliği için vermek istediğiniz temel mesaj nedir?
Türk denizcilik sektörü ve gemi brokerliği, güçlü insan kaynağı, bilgi birikimi ve uluslararası tecrübesiyle önemli bir potansiyele sahiptir. Bu potansiyelin sürdürülebilir şekilde değerlendirilmesi için mesleki etik, bilgi paylaşımı ve uluslararası iş birliğinin güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Gemi Brokerleri Derneği olarak, sektörün gelişimi ve Türk gemi brokerliğinin küresel pazardaki konumunun güçlenmesi için çalışmalarımızı kararlılıkla sürdürmeye devam edeceğiz.