Coastal Workboats Scotland, Dış Hebridler’de (Outer Hebrides) faaliyet göstermesiyle dikkat çekiyor; bölgedeki ilk gemi inşa şirketinin son 100 yılda kurulan ilk tersane olduğu belirtiliyor.

Şirket, Kasım 2023’te Stornoway Port ile yaptığı anlaşma kapsamında faaliyetlerini Dış Hebridler’deki Stornoway’de bulunan Goat Island’a taşımış ve tersane sahası için 10 yıllık kira sözleşmesi imzalamıştı. İşletmenin burada kapasite geliştirmesi planlanıyordu.

6,2 Milyon Sterlinlik Elektrikli Tekne Projesi
Tersane, 2024 yılında Birleşik Krallık’ın sürdürülebilir denizcilik alanındaki yenilikçi projelere fon sağlamayı amaçlayan Clean Maritime Demonstration Competition programının üçüncü turunda seçilen projeler arasında yer aldı. Proje kapsamında Shetland Adaları’nda hizmet verecek Elektrikli Çıkarma Amaçlı Hizmet Teknesi’nin (Electric-Landing Utility Vessel) geliştirilmesi hedefleniyordu.

Toplam 6,2 milyon sterlin (yaklaşık 7,6 milyon dolar) tutarındaki proje desteğinin yaklaşık 3,9 milyon sterlinlik bölümü tersaneye tahsis edildi. Ayrıca tersane, bölgesel kalkınma kurumu Highlands and Islands Enterprise tarafından 167 bin sterlin ek destek aldı.

Proje, Birleşik Krallık’ın ilk tam elektrikli hizmet teknesini geliştirmeyi amaçlıyordu. Gövde tasarımı, tahrik sistemi, enerji depolama ve yangın güvenliği unsurlarının entegre biçimde ele alınması planlanırken, elde edilecek verilerle gelecekte elektrikli iş teknelerine yönelik düzenleyici çerçevenin oluşturulmasına katkı sağlanması hedefleniyordu. Teknenin kıyıdan şarj edilmesi ve uzak bölgelerde altyapı eksikliğini gidermek amacıyla taşınabilir bir güç ünitesinin gemide taşınması öngörülüyordu.

Proje kapsamında, Shetland’da 45 dakikalık bir hatta günde iki sefer, haftada beş gün işletme yapılması planlanmıştı.

Damen Siparişleri de Tamamlanamadı
Hollandalı gemi inşa grubu Damen Hardinxveld, tersaneye iki adet Landing Utility Vessel siparişi vermişti. Ayrıca Damen Gorinchem de iki römorkör için sözleşme imzalamıştı.

Ancak 2025 yılı itibarıyla tersanenin mali sorunlarının büyüdüğü bildirildi. İflas sürecine ilişkin açıklamada tasarım sorunları ve tedarik zinciri sıkıntılarına dikkat çekildi. Şubat 2025’te Damen Hardinxveld’in tersaneye 1,6 milyon sterlin tutarında teminatsız ek finansman sağladığı, Haziran 2025 itibarıyla ise şirketin alacaklılara 12 milyon sterlinin üzerinde borcu bulunduğu ifade edildi.

Şirkete kayyum atanırken, Stornoway Port yönetimi sürecin sonraki adımlarını belirlemek üzere yöneticilerle birlikte çalıştıklarını açıkladı. Tersanede beş gemiden hiçbirinin tamamlanmadığı, gemilerden birinin kızakta bulunduğu ve Damen’in tamamlanmamış dört gemi üzerinde mülkiyet iddiasında bulunduğu belirtiliyor.

“Yenilikçi Projelerde Risk Kaçınılmaz”
Devlet fonlarını yöneten Innovate UK ise yaptığı açıklamada, yeni teknolojiler ve yeni pazarlara yönelik projelerin doğası gereği risk taşıdığını ve bazı işletmelerin başarısız olabileceğini vurguladı. Kurum, kamu kaynaklarının doğru yönetimi kapsamında bu süreçte “sorumlu” hareket edeceğini bildirdi.

Programın üçüncü turunda toplam değeri yaklaşık 80 milyon sterlin olan 19 proje desteklenmişti. Yetkililer, program genelinde bugüne kadar 200 milyon sterlinin üzerinde hibe sağlandığını açıklamıştı. Üçüncü turda rüzgâr destekli tahrik sistemleri, hidrojen ve amonyak yakıt projeleri, hidrofil mürettebat transfer gemileri, düşük emisyonlu yolcu gemileri ve çeşitli batarya projeleri de yer almıştı.