Posidonia 2026 kapsamında düzenlenen TradeWinds Armatörler Forumu'nda küresel denizcilik sektörünün karşı karşıya olduğu jeopolitik kırılmalar, Hürmüz Boğazı krizi, gölge filo tehdidi ve karbonsuzlaşma sürecinin yarattığı zorluklar masaya yatırıldı. Sektör temsilcileri, deniz taşımacılığının modern tarihin en belirsiz dönemlerinden birinden geçtiğine dikkat çekti.
Küresel denizcilik sektörü, Posidonia 2026 haftasına yeni bir denizcilik düzeninin şekillendiği bir dönemde girdi. TradeWinds Armatörler Forumu'nun açılışında konuşan Clarksons Research Genel Müdürü Steve Gordon, sektörün karşı karşıya olduğu olağanüstü baskıları ve aynı zamanda gösterdiği dayanıklılığı ortaya koyan 10 kritik veriyi katılımcılarla paylaştı.
Gordon'un paylaştığı verilere göre dünya ticaret filosu ve sipariş defterinin toplam değeri 2,4 trilyon dolara ulaştı. Ancak bu dev sermaye, giderek derinleşen jeopolitik gerilimlerin gölgesinde faaliyet gösteriyor. Hürmüz Boğazı'ndaki geçişlerin yüzde 95 oranında azalması sonucu yaklaşık 1,5 milyar varil petrolün piyasadan çekildiği tahmin edilirken, günlük 7 milyon varil petrol ve dünya filosunun tonaj bazında yüzde 2'si halen Körfez bölgesinde mahsur durumda bulunuyor. Bu rakam, dünya VLCC filosunun yüzde 8'ini ve VLGC filosunun yüzde 3'ünü kapsıyor.
Öte yandan Ukrayna savaşı, Kızıldeniz'deki Husi saldırıları ve İran kaynaklı krizlerin etkisiyle deniz ticaretindeki ortalama taşıma mesafesi 2019'dan bu yana yüzde 10 arttı. Bu yapısal değişim, tonaj talebini artırırken küresel ticaret coğrafyasını da yeniden şekillendiriyor.
Piyasalar Güçlü Kalmayı Sürdürüyor
Jeopolitik baskılara rağmen sektörün ticari göstergeleri güçlü bir görünüm sergiliyor. ClarkSea Endeksi yılın en güçlü başlangıcını gerçekleştirirken, VLGC ve ham petrol tanker navlunları günlük 40 bin dolar seviyesine ulaştı. Konteyner piyasalarında da güçlü performans dikkat çekiyor.
Mevcut filo büyüklüğünün yüzde 21'ine karşılık gelen küresel sipariş defterinde, 2027 yılında tersanelerden rekor düzeyde 60 milyon CGT teslimat yapılması bekleniyor. Ancak filo yaşlanması giderek daha önemli bir stratejik sorun haline geliyor. Bugün dünya filosunun yüzde 41'i 15 yaş ve üzerindeki gemilerden oluşuyor.
Yunan Armatörler Kritik Konumda
Forumda, Yunanistan'ın küresel denizcilikteki ağırlığına da dikkat çekildi. Yunan armatörlerin dünya dökme yük, tanker ve gaz filosunun yüzde 21'ini kontrol ettiği belirtilirken, önümüzdeki on yılda alınacak birçok stratejik kararda Yunan denizcilik sektörünün belirleyici rol oynayacağı ifade edildi.
"Kesintiler Karşısında Dayanıklılık" temasıyla düzenlenen forumda, dünyanın önde gelen armatörleri, finans kuruluşları ve sektör temsilcileri, yaptırım riskleri, gölge filoların büyümesi ve büyük güçler arasındaki rekabetin yarattığı yeni ticaret ortamını değerlendirdi.
BIMCO Başkanı ve Fednav CEO'su Paul Pathy, armatörlerin piyasa koşullarına göre hareket ettiğini belirterek, "Sonuçta para konuşur. Denizcilik sektörü ABD-Çin ticaret gerilimleri gibi devletler arasındaki anlaşmazlıklarda taraf olmak zorunda değil." dedi.
Star Bulk Carriers Strateji Direktörü Charis Plakantonaki ise jeopolitiğin kuru yük piyasasını tamamen yeniden şekillendirdiğini belirterek, "ABD-Çin gerilimi Çin'in odak noktasını ABD'den Brezilya'ya kaydırdı. Hürmüz Boğazı çevresinde yüzlerce gemi mahsur kaldı. Bölgede bulunan dokuz gemimizden biri yakın zamanda bir saldırıda hasar gördü. Kızıldeniz'deki istikrarsızlık da sürüyor." ifadelerini kullandı.
Yakıt Krizi Uyarısı
DryDel Shipping Başkanı ve CEO'su Costas Delaportas, mevcut krizin uzaması halinde yük hareketlerinin azalacağını ve piyasaların zarar göreceğini belirterek, teslimat süreleri 10-12 güne çıkan yakıt tedarikinde ciddi sıkıntılar yaşanabileceği uyarısında bulundu. Delaportas, yakıt arzında yüzde 60'a varan düşüş beklendiğini söyledi.
Cargill Ocean Transportation Küresel Operasyonlardan Sorumlu Başkan Yardımcısı James Lewis ise denizciliğin son 20 yılın en hızlı değişim döneminden geçtiğini belirterek, risk yönetiminin her zamankinden daha kritik hale geldiğini ifade etti.
Gölge Filo Tehdidi Büyüyor
INTERTANKO temsilcisi ve Westfal-Larsen Management CEO'su Rolf Westfal-Larsen Jr., gölge filoların küresel denizcilik için giderek daha büyük bir tehdit oluşturduğunu vurguladı.
Westfal-Larsen, "Bu sorunun çözümü için daha güçlü yaptırımlar ve devlet kontrolü gerekiyor. Mevcut önlemler düzensiz ve yetersiz. Bu durum devam ederse gölge filo operatörlerinin cezasız kalma ihtimali artacaktır." dedi.
Karbonsuzlaşma Tartışmaları Devam Ediyor
Forumun ikinci bölümünde ise denizcilik sektörünün en önemli gündemlerinden biri olan karbonsuzlaşma konusu ele alındı.
CORE POWER Pazar Geliştirme Başkanı Charlotte Vere, armatörlerin artık karbonsuzlaşmanın kaçınılmaz olduğunu kabul ettiğini belirtirken, Hanwha Ocean Europe Genel Müdürü Claire Wright ise sektörün artık enerji dönüşümünden çok dayanıklılığı konuşmaya başladığını ifade etti.
Maersk Mc-Kinney Møller Center for Zero Carbon Shipping CEO'su Bo Cerup-Simonsen, armatörlerin yeni yakıtlar ve teknolojileri denemeye hazır olduğunu belirterek, IMO ve AB düzenlemelerinin sektör için daha net bir yol haritası oluşturacağını söyledi. Shell Denizcilik Karbonsuzlaşma Genel Müdürü Dr. Alexandra Ebbinghaus ise LNG'nin halen en uygun çözüm olduğunu savundu.
Marinakis: Hürmüz'den Geçmem
Forumun dikkat çeken konuşmalarından birini yapan Capital Maritime & Trading Corp. Kurucusu Evangelos Marinakis, mürettebat güvenliğini gerekçe göstererek filosundaki hiçbir geminin Hürmüz Boğazı'ndan geçmeyeceğini açıkladı.
Marinakis, "Geçiş ücreti ödemek zorunda kalsak bile boğazın tamamen kapanmasından çok daha iyi olur." dedi. Rus petrolüne yönelik Avrupa yaptırımlarını da eleştiren Marinakis, yaptırımların kısmi değil tam kapsamlı olması gerektiğini savundu.
Posidonia 2026 kapsamında konferanslar, seminerler, mutabakat zaptı imza törenleri ve networking etkinlikleri hafta boyunca devam edecek. Lloyd's Register'ın yeni ESG Danışmanlık Hizmeti ve ESG Endeksi'nin tanıtılması ile Denizcilik Emisyon Azaltım Merkezi'nin (MERC) yeni sera gazı azaltım programını duyurması bekleniyor.