Polonyalı enerji şirketi Orlen, Katar'ın devlet enerji şirketi Katar Enerji (QatarEnergy) ile yıllık 1 milyon metrik ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) tedarikini öngören uzun vadeli sözleşmesini, "devam eden mücbir sebep nedeniyle" teslimat yükümlülüklerinin yerine getirilememesini gerekçe göstererek feshettiğini duyurdu.
ABD ve İsrail’in İran’a saldırısıyla başlayan gelişmeler sonrasında Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği büyük oranda sekteye uğrarken, Polonya’nın Orlen şirketinden Katar ile gaz anlaşmasına ilişkin yeni bir karar geldi.
Orlen’den yapılan açıklamaya göre şirket, Katar Enerji ile imzaladığı iki uzun vadeli LNG tedarik sözleşmesinden birini feshetme hakkını 10 Kasım’da kullandı.
Söz konusu anlaşma, 2034 yılına kadar yıllık 1 milyon metrik tonluk LNG tedarikini kapsıyordu. Ham petrol fiyatlarına endeksli sözleşmenin 2026 yılı için tahmini değerinin 570 milyon avro olduğu belirtildi.
Açıklamada, sözleşmenin fesih bildiriminin ardından 60 gün daha yürürlükte kalacağı kaydedildi. Ayrıca Orlen’in QatarEnergy ile doğal gaz fiyatlarına endeksli ikinci sözleşmesinin ise devam ettiği bildirildi. Bu sözleşme, 2034’e kadar yıllık 1 milyon tona kadar LNG tedarikini kapsıyor.
Bu gelişme, ABD ile İran arasındaki gerilimin ardından Katar Enerji ile imzalanmış uzun vadeli bir LNG sözleşmesinin feshedildiği bilinen ilk örnek oldu.
Şirket ayrıca, fesih kararının doğal gaz arz güvenliğini etkilemediğini, kendi sahalarındaki üretim ile uzun vadeli tedarik anlaşmalarının grubun doğal gaz ihtiyacının tamamını karşıladığını belirtti.
Katar'ın Hürmüz Boğazı riski ve küresel tedarik stratejisi
ABD-İran geriliminin tırmanmasıyla Katar, güvenlik gerekçesiyle Hürmüz Boğazı üzerinden gerçekleştirdiği transit geçişlerini uzun süre durdurmak zorunda kalmış ve dünyanın en büyük LNG ihracat merkezi olan Ras Laffan'daki üretimini, sistemlerini hazır tutmak amacıyla çok sınırlı seviyelere indirmişti.
Sektörel analizlere göre sevkiyatların durması, Katar'ın 2026 yılı LNG ihracat hedefinde yaklaşık 30 milyon tonluk devasa bir açığın oluşmasına neden oldu.
Katar Enerji, bir süre önce ABD’li enerji şirketi Cheniere Energy ile 2054 yılına kadar yıllık 4 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) alımını kapsayan anlaşma imzalamıştı.
Katar ayrıca, Avustralya merkezli Woodside Energy şirketiyle ABD’nin Meksika Körfezi kıyısında inşa edilmekte olan Louisiana LNG projesinden doğal gaz tedarik edilmesine yönelik uzun vadeli satış ve satın alma kapsamında 20 yıl boyunca yıllık 3 milyon ton LNG satın almak üzere anlaşma da imzalamıştı.
Dünya Enerji Enstitüsünün 2026 Dünya Enerji İstatistikleri Raporu'na göre, 2025 yılında yaklaşık 183,5 milyar metreküp doğal gaz üreten Katar, dünyada 6'ncı sırada yer alırken, aynı yıl yaklaşık 81 milyon ton sıvılaştırılmış doğal gaz ihracatıyla dünyanın en büyük ikinci LNG ihracatçısı olmuştu.
Katar’ın ABD’den LNG satın alması, ülkenin iç tüketim ihtiyacından ziyade küresel müşterilerine gaz tedarikini sürdürme ve Hürmüz Boğazı’na bağımlı olmayan alternatif kaynaklar oluşturma stratejisiyle ilişkilendiriliyor.
Katar Enerji, ABD’den tedarik ettiği LNG’yi uluslararası ticaret portföyüne dahil ederek farklı pazarlardaki müşterilerine sunmayı hedefliyor.