Finlandiya makamları, denizaltı kablolarına zarar verildiği şüphesiyle 31 Aralık Çarşamba günü alıkonulan Fitburg isimli yük gemisinde kapsamlı denetimler başlattı. Soruşturmanın henüz erken aşamada olduğu belirtilirken, gemide görevli iki mürettebatın gözaltına alındığı, geminin yükünün ise Avrupa Birliği (AB) yaptırımlarını ihlal etmiş olabileceği gerekçesiyle incelemeye alındığı bildirildi.
Finlandiya Sınır Muhafızları, telekom operatörü Elisa’nın Finlandiya–Estonya arasındaki denizaltı kablolarından birinde hasar tespit edildiğini bildirmesinin ardından Fitburg’u birincil şüpheli olarak belirledi. Daha sonra İsveçli telekom şirketi Arelion da kendi denizaltı telekom kablolarından birinde kesinti yaşandığını açıkladı.
İlk aşamada üç gemi mercek altına alınsa da, 9.800 DWT kapasiteli, Türk bir şirket tarafından işletilen ve St. Vincent ve Grenadinler bayraklı Fitburg üzerinde yoğunlaşıldı. Geminin, Estonya MEB’inden (EEZ) Finlandiya karasularına demir zinciri sarkık halde seyrettiğinin tespit edilmesi üzerine durdurulduğu, demirini toplamasının istendiği ve ardından denetim amacıyla Finlandiya limanına yönlendirildiği açıklandı.
Finlandiya askeri unsurlarının fast-roping yöntemiyle gemi güvertesine çıktığı, devamında yargı kararları doğrultusunda geminin Helsinki’nin yaklaşık 20 deniz mili batısındaki Kantvik Limanı’na sevk edildiği bildirildi. Savcılık, geminin “nitelikli mala zarar verme” ve telekom kablolarına zarar vermeye teşebbüs şüphesiyle alıkonulması için mahkeme kararları aldı.
Helsinki Polisi, gemi mürettebatından iki kişinin gözaltına alındığını, iki kişi hakkında ise yurt dışına çıkış yasağı uygulandığını duyurdu. Detay paylaşılmamakla birlikte, gemide Rusya, Gürcistan, Kazakistan ve Azerbaycan uyruklu toplam 14 mürettebat bulunduğu ve soruşturma kapsamında iş birliği yaptıkları belirtildi. Resmî ifadelerin 1 Ocak itibarıyla alınmaya başlandığı kaydedildi.
Geminin rıhtıma yanaşmasının ardından Finlandiya Gümrüğü gemiye çıkarak, kaptana yükün inceleme kapsamında muhafaza altına alındığını ve AB yaptırımlarına uyum açısından denetlendiğini bildirdi. Gümrük yetkilileri, geminin Rusya’nın St. Petersburg Limanı’ndan kalkış yaptığını ve yükün AB yaptırımlarına tabi yapısal çelik olduğunu doğruladıklarını açıkladı. Yükün yaptırımlar kapsamındaki durumuna ilişkin hukuki incelemenin sürdüğü ve önümüzdeki hafta karar verileceği belirtildi.
Öte yandan Finlandiya Ulaştırma Otoritesi, gemi için Liman Devleti Kontrolü (Port State Control – PSC) denetiminin başlatıldığını duyurdu. Denetimlerin uluslararası sözleşmelere ve emniyet gereklerine uyum kapsamında yürütüldüğü ifade edildi.
Yetkililer ayrıca denizaltı olay yeri (subsea crime scene) incelemesini de başlattı. Finlandiya Sınır Muhafızları ve Savunma Kuvvetleri, polisle birlikte çalışırken, Estonya makamlarıyla koordinasyon sağlandığı bildirildi. Kablo hasarının Estonya MEB’i içinde meydana geldiği kaydedildi.