Yükselen navlun oranları, bazı gemi sahiplerini Rus petrolünü taşımak için oldukça yeni tankerleri devreye sokmaya yöneltti. Bu ticaret bugüne kadar çoğunlukla ekonomik ömrünün sonuna yaklaşmış, hatta zaman zaman bu sınırı aşmış gemilerle yapılıyordu.

ABD ve Avrupa Birliği’nin ticaretle bağlantılı yüzlerce tankeri kara listeye almasının ardından arzın daralması, 2025’in sonuna doğru navlun fiyatlarını hızla yukarı taşıdı. İtibar riski ve yaptırım tehdidi birçok armatörü caydırsa da, Rus ham petrolünden elde edilen yüksek kazanç en az iki Yunan şirketi için bu riskleri göze almaya değer kıldı.

Moskova petrolünün taşınması doğrudan yasa dışı sayılmıyor. Ancak varil başına uygulanan sözde fiyat tavanının aşılması, bu sevkiyatların sigorta başta olmak üzere Batılı hizmet sağlayıcıların desteğinden mahrum kalması anlamına geliyor. Bu durum, meşru operatörleri uzun süre ticaretten uzak tutarken, boşluğu “karanlık filo” olarak adlandırılan gemiler doldurdu.

Bloomberg’in aktardığına göre, son dönemde yaptırımlar Rus petrol fiyatlarını aşağı çekerek fiyat tavanına karşı bir tampon oluşturdu. Bu da Yunan denetleyicilere, ticarete katılma ve bir yıldan daha kısa süredir hizmette olan üç yeni tankerle kazanç sağlama konusunda güven verdi.

Geçtiğimiz yıl ABD’nin Rosneft PJSC ve Lukoil PJSC gibi büyük üreticilere yönelik yaptırımlarının ardından, Rusya’dan ihraç edilebilecek yasal ham petrol miktarı azaldı. Yaptırıma takılmamış variller hâlâ piyasada olsa da, veri istihbarat şirketi Vortexa’ya göre ticaret yaklaşık 53 tankerlik bir gemi kıtlığıyla karşı karşıya.

Vortexa analisti Delia He, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, “Daha sert yaptırımlar, Rusya’dan gelen ham petrol akışına katılmanın uyumluluk ve itibar risklerini ciddi biçimde artırdı” dedi.

Argus Media verilerine göre, tanker sıkıntısı nedeniyle Rusya’nın Urals petrolünü Primorsk’tan Hindistan’ın batı kıyısına taşımanın ortalama navlunu Aralık ayı sonunda ton başına 60 doların üzerine çıktı. Bu seviye, son iki yılın zirvesi olurken, geçen yılın başındaki yaklaşık 25 dolarlık ortalamaya kıyasla dikkat çekici bir artışa işaret ediyor.

Bu yüksek getiriler, Dynacom Tankers Management Ltd. ve Capital Ship Management Corp.’un en yeni gemilerinden bazılarını Rus petrolü ticaretine yönlendirmesine yol açtı. Her iki şirket de Bloomberg’in yorum taleplerine yanıt vermedi.

Bloomberg’in, Vortexa ve Kpler verilerine dayandırdığı gemi takip bilgilerine göre, Capital Ship Management’a ait Argeus I tankeri, Rus ham petrolünden oluşan ilk yükünü —700 bin varilden fazla Urals petrolünü— Hindistan’ın doğu kıyısındaki Paradip Limanı’na ulaştırdı. Yükün ne zaman boşaltılacağı henüz netleşmedi.

Aynı verilere göre, Rodos gemisi bu ay Çin’e bir sevkiyat gerçekleştirirken, Samothraki gemisi de Aralık ayında Hindistan’ın batı kıyısındaki Vadinar Limanı’na petrol taşıdı. Her iki tanker de Dynacom kontrolünde bulunuyor. Şirket, daha önce Rus petrolünü Hindistan’a çok daha yaşlı gemilerle taşımıştı.

Yeni tankerlerin bu ticarete girmesi önemli riskler barındırıyor. Olası yeni yaptırımlar, kiracıların bu gemilerden uzak durmasına neden olabilir ve tankerleri yalnızca Rusya ticaretine bağımlı hale getirebilir. Buna rağmen gemi sahipleri, hesaplanmış riskler almaya alışkın. Moskova’nın Ukrayna’daki savaşıyla bağlantılı tüm olumsuzluklara karşın petrol akışının bugüne kadar kesintisiz sürmesi de bu yaklaşımı destekliyor.

Optima Shipping Services’in Atina’daki pazar stratejisi ekibinin başkanı Angelica Kemene, Bloomberg’e yaptığı açıklamada, “Risk-ödül dengesi, yeni gemileri cezbetmek için hâlâ yeterince cazip görünüyor. Bu da Rus ham petrol ticaretinin ne kadar dayanıklı olduğunu ortaya koyuyor” dedi.tic