Küresel Hatlarda Zincirleme Etki
A.P. Moller–Maersk, 24 Mart tarihli müşteri bilgilendirmesinde Hürmüz Boğazı’ndaki durumu “yüksek riskli” ve hızla değişen bir kriz olarak tanımladı. Bölgede limanlar teknik olarak açık olsa da, güvenlik koşulları ve devam eden çatışmaların normal denizcilik faaliyetlerini ciddi şekilde kısıtladığı ifade edildi.

Şirket, yalnızca Orta Doğu’da değil, küresel ticaret hatlarında da aksaklıkların derinleştiğini ve ağ yeniden yapılandırmaları ile rota değişikliklerinin tedarik zincirleri boyunca dalga etkisi yarattığını bildirdi. Sefer programlarında güvenilirliğin ikinci çeyreğe kadar baskı altında kalması beklenirken, operasyonların ancak bu süreçte dengelenebileceği öngörülüyor.

Yakıt Krizi Derinleşiyor
Krizin en hızlı hissedilen etkilerinden biri yakıt tedarikinde yaşanıyor. Maersk, Hürmüz kapanmasına bağlı rafineri kesintileri ve ihracat kısıtlarının küresel bunker piyasasını ciddi şekilde bozduğunu açıkladı. Gemilerin alternatif limanlarda yakıt almak zorunda kaldığı, bunun da “savaş bölgesi primi” nedeniyle maliyetleri artırdığı vurgulandı.

Artan maliyetleri dengelemek amacıyla şirket, 25 Mart itibarıyla küresel çapta Acil Yakıt Ek Ücreti (Emergency Bunker Surcharge) uygulamasını devreye aldı.

Körfez Yüklerine Ek Navlun
Maersk ayrıca, Körfez bağlantılı yükler için Hürmüz Acil Navlun Ek Ücreti uygulamaya başladı. Bu uygulamanın, rotaların değiştirilmesi, geçici depolama çözümleri ve ek kapasite kullanımı gibi maliyetleri yansıttığı belirtildi.

Halihazırda taşınmakta olan yükler ise alternatif çözümlerle yönlendiriliyor. Müşterilere, yüklerini ara limanlarda depolama, çıkış noktasına geri gönderme ya da farklı destinasyonlara yönlendirme seçenekleri sunuluyor.

Bölgesel Operasyonlar Daraltıldı
Operasyonel tarafta Maersk, Körfez’in üst kesimlerine yönelik faaliyetlerini ciddi ölçüde azalttı. Birleşik Arap Emirlikleri, Katar, Bahreyn, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan’ın doğusu dahil olmak üzere geniş bir bölgede rezervasyonlar askıya alındı.

Gıda ve ilaç gibi kritik yükler için sınırlı istisnalar uygulanırken, Cidde, Salalah ve Akabe gibi belirli geçiş noktalarında operasyonların kısmen sürdüğü bildirildi.

Alternatif Taşıma Modelleri Devrede
Deniz taşımacılığındaki darboğazı aşmak için Maersk, Körfez genelinde kara köprüsü (landbridge) çözümlerini genişletirken, hava kargoya da daha fazla ağırlık veriyor. Ancak artan yakıt maliyetleri nedeniyle hava taşımacılığında da maliyet baskısının sürdüğü ifade ediliyor.

Belirsizlik Devam Ediyor
Maersk, önümüzdeki döneme ilişkin beklentilerinde temkinli bir duruş sergileyerek, Hürmüz Boğazı’nın ticari gemi geçişlerine kapalı kalmaya devam edebileceğini ve bölgedeki hava sahası kısıtlarının lojistik planlamayı zorlaştırmayı sürdüreceğini belirtti.

Dünyanın en büyük konteyner taşımacılığı ağlarından biri, şu anda “acil durum modu”nda faaliyet gösterirken; rota değişiklikleri, yakıt tedarik zincirinin yeniden yapılandırılması ve artan maliyetlerin müşterilere yansıtılmasıyla sektör, küresel ticaretin en kritik geçiş noktalarından birinde uzun süreli bir kesintiye hazırlanıyor.