Son günlerde Kharg (Harg) Adası’ndan yapılan yoğun sevkiyat, Tahran’ın olası bir askeri saldırıya karşı hazırlık yaptığına dair güçlü bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Enerji ve denizcilik veri şirketi Kpler’in verilerine göre, 15–20 Şubat tarihleri arasında Kharg Adası’ndan yapılan petrol ihracatı yaklaşık 20,1 milyon varile ulaştı. Bu miktar, ocak ayında aynı dönemde yüklenen petrolün neredeyse üç katına karşılık geliyor ve İran’ın olağan günlük ihracat seviyesinin çok üzerinde, günde 3 milyon varili aşan bir hacme işaret ediyor.

Söz konusu artış, ABD’nin 2003’teki ikinci Körfez Savaşı’ndan bu yana Orta Doğu’daki en büyük askeri gücü bölgeye sevk etmesiyle aynı döneme denk geldi. Bloomberg’e göre İran, daha önce de olası Amerikan hava saldırıları öncesinde petrolünü limanlardan hızla çıkarmaya çalışmış, benzer sevkiyat artışları 2024 yılında tırmanan gerilim dönemlerinde de gözlemlenmişti.

Petrol üretimi ve ihracatı, İran ekonomisinin temel dayanakları arasında yer alıyor. Uzmanlara göre, tanker yüklemelerindeki bu hızlanma, Tahran’ın olası bir askeri müdahale veya lojistik kesinti yaşanmadan önce mümkün olduğunca fazla petrolü küresel pazara ulaştırma çabasını yansıtıyor. Bu varillerin büyük bölümü Kharg Adası’ndan yola çıkarak Hürmüz Boğazı üzerinden, çoğu zaman tespit edilmekten kaçınmaya çalışan tankerlerle taşınıyor.

Uydu görüntüleri de sahadaki hareketliliği doğruluyor. Bloomberg tarafından analiz edilen verilere göre, 15–20 Şubat tarihleri arasında Kharg Adası’nın güneydoğusundaki sularda gözlemlenen tanker sayısı sekizden 18’e çıkarak iki kattan fazla arttı. 22 Şubat’ta bölgenin kısmi görüntüsünde ise dokuz tanker tespit edildi.

Uydu görüntü analizi alanında uzmanlaşmış TankerTrackers.com’un kurucu ortağı Samir Madani, bu kez yükleme yapan tankerlerin akıbetinin belirsiz olduğunu ancak ABD’nin olası bir saldırısı durumunda gemilerin geniş bir alana dağılmasının muhtemel olduğunu belirtti. Madani, “Yeni bir hava saldırısı dalgası durumunda tankerler kesinlikle adadan uzaklaşacaktır” dedi.

Madani’ye göre, İran’ın bu ayki ortalama günlük petrol ihracatı 1,5–1,6 milyon varil seviyesinde gerçekleşebilir. 15 Şubat’tan sonra hızlanan sevkiyatların bu ortalamayı yukarı çektiği ifade ediliyor. TankerTrackers.com, ihracatı tankerlerin İran sularını tamamen terk etmesiyle hesaplarken, Kpler ise limanlardan ayrıldıkları anı esas alıyor.

Bloomberg’in analizine göre, Kharg Adası’ndaki ham petrol stokları da tanker trafiğine paralel olarak azaldı. 15 Şubat’ta adada en az yedi tank dolu görünürken, 20 Şubat’ta altı tankın boşaldığı tespit edildi. Bu durum, varillerin yoğun biçimde gemilere yüklendiğine işaret ediyor.

Madani ayrıca, adanın petrol depolama kapasitesinin hafta sonu itibarıyla yaklaşık %67 seviyesinde olduğunu, tanker yüklemeleri aksasa bile İran’ın depoları doldurmaya devam edebilecek alanı bulunduğunu söyledi. 26 Ocak’ta depoların %88 dolu olduğu ve yaklaşık 30 milyon varil petrol içerdiği de aktarıldı.

Uzmanlar, sevkiyatlardaki bu olağanüstü artışın, bölgede artan askeri hareketlilikle birlikte küresel petrol piyasalarında yeni dalgalanmalara yol açabileceği uyarısında bulunuyor.