Deniz emniyetinden çevre korumasına, denizcilerin eğitiminden yangın güvenliğine kadar geniş bir alanı kapsayan yeni düzenlemeler, küresel denizcilik sektöründe önemli değişiklikler getiriyor.

Denizciler için zorunlu şiddet ve taciz eğitimi
Denizcilerin Eğitim, Belgelendirme ve Gözetim Kodu’nda (STCW Kodu) yapılan değişikliklerle, cinsel taciz, zorbalık ve cinsel saldırı dahil olmak üzere denizcilik sektöründeki şiddet ve tacizin önlenmesi hedefleniyor. STCW Kodu’nun A-VI/1-4 tablosuna eklenen yeni hükümlerle, denizciler için temel eğitim kapsamında zorunlu asgari gereklilikler belirlendi. Bu eğitimlerin, denizcileri şiddet ve taciz konusunda bilinçlendirmesi, olayların önlenmesi ve müdahalesine yönelik bilgi kazandırması amaçlanıyor.

Balıkçı gemilerinde eğitim ve sertifikasyon güçlendirildi
Balıkçılık sektörüne yönelik önemli bir adım da STCW-F Sözleşmesi’nde yapılan kapsamlı revizyon oldu. 1995 tarihli Uluslararası Balıkçı Gemisi Personeli Eğitim, Sertifikasyon ve Gözetim Standartları Sözleşmesi’ndeki değişiklikler ve yeni zorunlu STCW-F Kodu 1 Ocak 2026’da yürürlüğe girdi. Yeni düzenlemelerle balıkçı gemilerinde görev yapan personel için uyumlu yeterlilik standartları ve asgari yetkinlik seviyeleri belirlendi; uygulamanın tekdüzeliği için rehberlik hükümleri getirildi.

Kayıp konteynerler artık zorunlu olarak bildirilecek
MARPOL ve SOLAS sözleşmelerinde yapılan değişikliklerle denize düşen konteynerlerin bildirilmesi zorunlu hale geldi. MARPOL Protokolü’ne eklenen hükümler, konteyner kaybı durumunda raporlamanın SOLAS’ın seyir güvenliği hükümlerine uygun yapılmasını öngörüyor. SOLAS Bölüm V’teki değişiklikler ise kaptanların, konteyner kaybına ilişkin ayrıntıları civardaki gemilere, en yakın kıyı devletine ve bayrak devleti aracılığıyla IMO’ya bildirmesini şart koşuyor.

Kaldırma ekipmanları ve vinçlere yeni güvenlik kuralları
SOLAS’a eklenen yeni II-1/3-13 düzenlemesiyle, gemilerdeki kaldırma ekipmanları ve demirleme vinçlerinin tasarımından işletimine, muayenesinden bakımına kadar tüm süreçler için zorunlu güvenlik gereklilikleri getirildi. IMO tarafından yayımlanan ilgili kılavuzlar, bu düzenlemenin uygulanmasını destekliyor.

Petrol yakıtı kullanan gemilerde ek güvenlik önlemleri
SOLAS Bölüm II-2’de yapılan değişikliklerle, parlama noktası 60°C’nin altında olan petrol yakıtlarının tedarikinin önüne geçilmesi hedefleniyor. Yeni kurallara göre, yakıt ikmali öncesinde tedarikçi tarafından imzalanmış ve yakıtın SOLAS gerekliliklerine uygun olduğunu teyit eden bir beyanname gemiye verilmek zorunda.

Kutup sularında daha geniş kapsama alanı
Kutup Kodu ve SOLAS’ta yapılan değişikliklerle, daha önce SOLAS kapsamı dışında kalan bazı gemiler için de seyir güvenliği ve sefer planlaması gereklilikleri getirildi. Bu kapsamda 24 metre ve üzeri balıkçı gemileri ile belirli tonajdaki yatlar ve kargo gemileri de yeni kurallara tabi olacak.

Denetimler, elektronik sistemler ve çevre odaklı yasaklar
2011 ESP Kodu’ndaki değişiklikler, dökme yük gemileri ve petrol tankerlerinde gövde kalınlık ölçümleri yapan firmaların idareler tarafından denetlenmesini öngörüyor. Öte yandan, 1 Ocak 2026’dan sonra inşa edilen 3.000 GT ve üzeri konteyner ve dökme yük gemilerinde elektronik eğim ölçer bulundurulması zorunlu hale geldi.

Yangın güvenliği alanında ise PFOS içeren söndürme maddelerinin kullanımı ve depolanması yasaklandı. Araç, özel kategori ve ro-ro alanları için yeni yangın algılama, alarm, devriye ve video izleme sistemleri zorunlu kılındı.

Tehlikeli yük, tahıl ve alternatif yakıt kuralları güncellendi
Güncellenmiş Uluslararası Denizcilik Tehlikeli Mallar Kodu (IMDG) 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girerken, Tahıl Kodu’nda özel bölmeler için yeni yükleme koşulları tanımlandı. Ayrıca IGF Kodu’nda yapılan değişikliklerle, gaz veya düşük parlama noktalı yakıt kullanan gemilerde çeşitli yapısal ve operasyonel güvenlik önlemleri güçlendirildi.

IMO’nun 2026 başında yürürlüğe giren bu geniş kapsamlı düzenlemeleri, denizcilikte güvenliği, çevre korumasını ve insan odaklı yaklaşımı güçlendirmeyi hedefleyen yeni bir dönemin kapısını aralıyor.