Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıların artması, deniz taşımacılığında yeni bir savunma dönemini başlattı. Rus petrolünü taşıyan bazı tankerler artık savaş alanındaki zırhlı araçları andıran doğaçlama korumalarla seyrediyor.

Boğaz’dan kafeslerle geçti
Bu değişimin en dikkat çekici örneklerinden biri 28 yaşındaki Caruzo tankeri oldu.

İngiltere ve Avrupa Birliği’nin yaptırım listesinde bulunan gemi, 11 Ağustos Salı günü Karadeniz’den çıkarak İstanbul Boğazı’ndan geçti. Ancak tankerin görüntüsü sıradan bir petrol gemisinden oldukça farklıydı.

Geminin köprüüstünün bir bölümü kalın ağlarla çevrilirken üst kısmında metal kafes benzeri yapılar bulunuyordu. Tankerin yan taraflarına ise çok sayıda su tankının asıldığı görüldü.

İstanbul merkezli denizcilik analisti Yörük Işık, geminin görüntüsünü “Mad Max” filmlerini hatırlatan bir manzaraya benzetti.

Caruzo tek örnek de değil. Yaptırım altındaki Rizvel tankerinin de benzer ağlarla kaplanmış şekilde İstanbul’un güneyinde Marmara Denizi’nde seyrettiği görüntülendi.

Karada başlayan yöntem denize indi
Ağ ve metal kafeslerle koruma yöntemi aslında Ukrayna savaşında yeni değil.

Rusya ve Ukrayna orduları, özellikle küçük drone saldırılarına karşı tankların ve diğer zırhlı araçların üzerine uzun süredir metal kafesler, ağlar ve çeşitli ek bariyerler yerleştiriyor.

Amaç, patlayıcı taşıyan drone veya mühimmatın doğrudan aracın gövdesine ulaşmasını engellemek ve patlamanın hedefe belli bir mesafede gerçekleşmesini sağlamak.

Şimdi benzer yöntemlerin petrol tankerlerine taşındığı görülüyor.

Caruzo’da geminin kritik üst yapısının ağlarla kapatılması hava dronlarına karşı bir savunma katmanı oluşturmayı hedeflerken, bordalara yerleştirilen su dolu tankların olası patlamanın etkisini azaltması amaçlanıyor.

Denizcilik uzmanları bunun profesyonel bir savunma sisteminden çok, hızla büyüyen tehdide karşı geliştirilen doğaçlama bir çözüm olduğuna dikkat çekiyor.

Karadeniz’de tanker riski büyüyor
Rus tankerlerinin görünümünü değiştiren asıl neden ise Karadeniz ve Azak Denizi’nde son haftalarda yoğunlaşan saldırılar.

Ukrayna, Rusya’nın enerji gelirlerini ve petrol taşımacılığını hedefleyen operasyonlarında insansız hava araçlarının yanı sıra deniz dronlarını da giderek daha fazla kullanıyor.

Özellikle Rus limanları ile Rus petrolü taşıyan veya Rusya bağlantılı olduğu değerlendirilen gemiler üzerindeki baskı son iki ayda belirgin biçimde arttı.

Karadeniz’deki bu yeni risk yalnızca Rusya’yı ilgilendirmiyor. Bölge aynı zamanda Ukrayna tahılı, Kazakistan petrolü ve uluslararası ticaret açısından kritik deniz yollarından biri.

Saldırıların artmasıyla bazı armatörlerin bölgedeki seferlere daha temkinli yaklaşmaya başladığı, navlun ve sigorta maliyetlerinde de yukarı yönlü baskı oluştuğu belirtiliyor.

Bu nedenle tankerlerin üzerine yerleştirilen kafesler, yalnızca savaş teknolojilerindeki değişimi değil, Karadeniz’de ticari taşımacılığın karşı karşıya kaldığı yeni maliyet ve güvenlik sorunlarını da gösteriyor.

Novorossiysk de ağlarla çevriliyor
Savunma önlemleri yalnızca gemilerle sınırlı değil.

Rusya’nın Karadeniz’deki en önemli petrol ihracat merkezlerinden Novorossiysk’te liman ve askeri altyapının çevresinde de benzer önlemler görülüyor.

Uydu görüntülerinde limanın bazı bölümlerinde büyük ağ sistemleri, yüzer bariyerler ve denizden gelecek insansız araçların girişini zorlaştırmayı amaçlayan engeller bulunuyor.

Novorossiysk’in önemi enerji piyasası açısından da büyük. Liman yalnızca Rus petrolünün değil, Kazakistan petrolünün dünya piyasalarına taşındığı kritik merkezlerden biri konumunda.

Bu nedenle bölgede yaşanan her güvenlik sorunu tanker trafiğinin ötesinde petrol arzı, navlun fiyatları ve sigorta maliyetleri üzerinden daha geniş bir ekonomik etki yaratma potansiyeli taşıyor.

İstanbul Boğazı yeni görüntülere sahne olabilir
Caruzo ve Rizvel’de görülen önlemlerin kalıcı bir standart haline gelip gelmeyeceği henüz belli değil.

Ancak drone saldırılarının devam etmesi durumunda Karadeniz’den çıkan başka tankerlerde de benzer koruma sistemlerinin görülmesi mümkün.

Bu durum İstanbul Boğazı açısından da dikkat çekici bir gelişmeye işaret ediyor. Karadeniz ile Akdeniz arasındaki temel geçiş noktası olan Boğaz, Rusya ve bölge ülkelerinin enerji ihracatında kritik konumunu koruyor.

Savaşın ilk yıllarında “gölge filo” tartışmaları, yaptırımlar ve eski tankerlerin güvenliği öne çıkarken şimdi denkleme doğrudan drone tehdidi de eklenmiş durumda.

Caruzo’nun kafesler, ağlar ve su tanklarıyla İstanbul’dan geçişi bu değişimin şimdiye kadarki en görünür örneklerinden biri oldu.

Karada tankların üzerinde başlayan “kafes zırhı” dönemi, artık dünyanın en önemli deniz geçişlerinden birinde petrol tankerlerinin üzerinde görülüyor.