Deniz taşımacılığının çevresel etkisi artık yalnızca gemilerin bacalarından çıkan emisyonlarla değerlendirilmiyor. Motor, makine ve özellikle pervanelerden yayılan sualtı gürültüsünün deniz yaşamı üzerindeki etkileri de 2026 yılında uluslararası denizcilik gündeminin öne çıkan başlıklarından biri haline geldi.

Sektörde çevresel performansın yeni ölçütlerinden birinin daha sessiz ve daha verimli seyir olması beklenirken, gemilerin enerji verimliliğini artırmaya yönelik teknik uygulamalar da bu dönüşümün önemli parçaları arasında yer alıyor.

Denizlerdeki Görünmeyen Baskı: Sualtı Gürültüsü
Denizler, insan kulağının algılayamadığı yoğun bir akustik dünyaya sahip. Balinalardan yunuslara, balıklardan omurgasızlara kadar çok sayıda deniz canlısı iletişim kurmak, yön bulmak, beslenmek ve çevresindeki tehlikeleri algılamak için sesten yararlanıyor.

Ticari gemilerin motorları, makineleri ve pervanelerinden kaynaklanan sürekli sualtı gürültüsü ise doğal ses ortamına eklenen önemli insan kaynaklı baskılardan biri olarak değerlendiriliyor.

Uluslararası Denizcilik Örgütü (IMO), ticari gemilerden kaynaklanan sualtı gürültüsünün özellikle deniz memelileri başta olmak üzere deniz canlıları üzerinde kısa ve uzun vadeli olumsuz etkiler yaratabileceğine dikkat çekiyor. Bu nedenle sualtı gürültüsü, deniz kirliliğinin daha az görünür ancak giderek daha fazla önem kazanan boyutlarından biri olarak uluslararası gündemde yerini güçlendiriyor.

2026’da Çalışmalar Hız Kazandı
IMO’nun Küresel Çevre Fonu (GEF) ve Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile yürüttüğü GloNoise Partnership kapsamında Mart-Nisan 2026 döneminde altı pilot ülkede gerçekleştirilen çalıştaylarda yaklaşık 200 kamu, akademi, araştırma ve sektör temsilcisi bir araya geldi.

Çalışmalarda sualtı gürültüsünün ölçülmesi, gürültünün yoğunlaştığı bölgelerin belirlenmesi ve gemilerden kaynaklanan sesin azaltılmasına yönelik yöntemlerin geliştirilmesi üzerinde duruldu.

Sualtı gürültüsü aynı zamanda düzenleyici gündemde de ilerliyor. IMO Deniz Çevresini Koruma Komitesi’nin Nisan-Mayıs 2026 dönemindeki 84. toplantısında, gemilerden yayılan sualtı gürültüsüne ilişkin deneyim oluşturma döneminin 2028 sonuna kadar uzatılması konusunda prensipte uzlaşıldı.

Gelecekte uygulanabilecek önlemlere bilimsel temel oluşturulması amacıyla IMO bünyesinde kapsamlı bir sualtı gürültüsü çalışmasının gerçekleştirilmesi de gündeme alındı.

Verimlilik ile Biyoçeşitlilik Aynı Tasarımda Buluşuyor
Sualtı gürültüsünün azaltılması, yalnızca geminin akustik performansına odaklanan bağımsız bir mühendislik konusu olarak değerlendirilmiyor. Pervane tasarımı, gövde yapısı, makine sistemleri, geminin seyir hızı ve bakım uygulamaları gibi çok sayıda unsur hem enerji verimliliğini hem de geminin deniz ortamıyla kurduğu fiziksel ilişkiyi etkiliyor.

Bu nedenle denizcilikte çevresel performans anlayışı karbon emisyonlarının ötesine doğru genişliyor. Daha az yakıt tüketen, hidrodinamik açıdan daha verimli çalışan ve deniz ekosistemi üzerindeki farklı baskıları dikkate alan gemiler, sektörün sürdürülebilirlik dönüşümünde daha bütüncül bir yaklaşımı temsil ediyor.

Arkas Line’da Pervane Yenilemesi
Arkas Line da filosunun çevresel performansını teknik ve operasyonel iyileştirmelerle geliştirmeye yönelik çalışmalarını sürdürüyor.

Şirketin 2025 Sürdürülebilirlik Raporu kapsamında paylaştığı verilere göre, gerçekleştirilen pervane yenileme çalışmalarında pervane ağırlığı 47 tondan 37 tona düşürüldü. Bu değişiklikle hidrodinamik direncin azaltıldığı ve yakıt tüketiminde yüzde 8’e varan tasarruf sağlandığı belirtildi.

Gemilerde kullanılan yüksek performanslı gövde ve pervane kaplamalarının da devreye girmesiyle birlikte toplam yakıt tasarrufunun yüzde 15 seviyesine ulaştığı bildirildi.

Arkas Line’ın gerçekleştirdiği bu çalışmalar, deniz taşımacılığında çevresel performansın yalnızca emisyonlar üzerinden değil, geminin su içerisindeki hareketi, hidrodinamik verimliliği ve kullanılan teknik sistemlerin bütünlüğü üzerinden ele alınmasına yönelik uygulamalardan biri olarak öne çıkıyor.

Sualtı gürültüsüne yönelik uluslararası çalışmaların hız kazandığı dönemde pervane tasarımı, gövde yapısı ve enerji verimliliğine yönelik teknik iyileştirmelerin, denizcilik sektörünün sürdürülebilirlik dönüşümünde giderek daha fazla önem kazanması bekleniyor.