ABD’nin Venezuela’ya yönelik müdahalesi, deniz yoluyla petrol taşımacılığında önemli bir dalgalanma yarattı. Washington’ın, Venezuela ham petrolünün daha büyük kısmını ABD rafinerilerine yönlendirmeye hazırlanması, bölgesel tanker piyasasında navlun oranlarını neredeyse son iki yılın en yüksek seviyelerine taşıdı.

Bloomberg’in haberine göre, Nicolás Maduro’nun ABD güçleri tarafından yakalanmasının ve Washington’ın Venezuela enerji endüstrisi üzerinde fiili kontrol sağlamasının ardından, OPEC üyesi ülkeden ABD’ye daha fazla ham petrol sevk edilmesi bekleniyor. Bu sevkiyatların ağırlıklı olarak yaklaşık 700 bin varil kapasiteli Aframax tipi tankerlerle yapılacağı öngörülüyor. Aynı zamanda ABD üretimi Batı Teksas tipi ham petrolün (WTI) de Avrupa’ya bu gemilerle daha fazla gönderilmesi, Atlantik havzasındaki tanker arzını sıkılaştırıyor.

Navlunlar hızla yükseldi
Petrol akışlarındaki bu değişim, navlun fiyatlarına doğrudan yansıdı. Baltık Borsası verilerine göre, Karayipler’den ABD Körfezi’ne uzanan TD9 rotasında günlük navlunlar 78 bin doların üzerine çıkarak 2024 başından bu yana en yüksek seviyeyi gördü. ABD Körfezi’nden Amsterdam–Rotterdam–Antwerp hattını kapsayan TD25 rotasında da fiyatlar art arda beş gün yükselerek 64 bin dolar seviyesine ulaştı.

Benzer bir tablo Meksika’nın doğu kıyısı–ABD Körfezi hattında da yaşanıyor. TD26 olarak bilinen bu rotada navlunlar bir günde yüzde 20’yi aşan artışla 90 bin doların üzerine çıktı. Bölgedeki sınırlı gemi arzı, fiyatları yukarı çeken başlıca unsur olarak öne çıkıyor.

Çin yerine ABD rotası
ABD müdahalesinden önce Venezuela ham petrolünün büyük bölümü, yaptırımları aşmak için “gölge filo” olarak adlandırılan tankerlerle Çin’e gönderiliyordu. Ancak yaptırımların kademeli olarak gevşetilmesi ve ABD pazarının yeniden açılması, sevkiyat yönünü değiştirdi.

Signal Maritime’den Georgios Sakellariou, Venezuela petrolünün Çin yerine ABD Körfezi’ne yönelmesinin Aframax tanker segmentinde yapısal bir değişime yol açtığını belirterek, bu durumun jeopolitik gelişmelerin denizcilik piyasalarına nasıl yansıdığının tipik bir örneği olduğunu vurguluyor.

Tankerler balastla yola çıktı
Piyasadaki beklenti, tanker sahiplerini de harekete geçirdi. Bazı gemiler, Güney Amerika’dan yük alabilmek için Atlantik Okyanusu’nu balastlı olarak geçmeye başladı. Aracı kuruluşlara göre, İspanya’dan yola çıkan bazı tankerler Venezuela ve Guyana açıklarında emir beklerken, Meksika Körfezi–Avrupa hattı için de boş gemi hareketleri görülüyor.

Arz belirsizliği sürüyor
ABD yönetimi, kısa süre önce Venezuela’nın ABD’ye 50 milyon varile kadar petrol gönderebileceğini ve bu ticaretten elde edilecek gelirin her iki ülke için de fayda sağlayacağını duyurdu. Ayrıca Beyaz Saray’da düzenlenen toplantılarla, Venezuela’nın yıpranmış enerji altyapısına yatırım yapılması teşvik ediliyor.

Buna karşın, arz görünümü belirsizliğini koruyor. Exxon Mobil, Venezuela’yı hâlen “yatırım yapılamaz” olarak değerlendirirken, danışmanlık şirketi Enverus ülkenin ham petrol üretiminin önümüzdeki on yılda yaklaşık yüzde 50 artabileceğini öngörüyor. Kısa vadede ise piyasalar, Washington’ın hamlelerinin tanker piyasasında yarattığı baskıyı yakından izlemeye devam ediyor.