BIMCO’nun değerlendirmelerine göre anlaşma, Rusya’nın deniz yoluyla petrol ihracatını yüzde 25’e varan oranlarda azaltma potansiyeli taşırken, tanker talebini de geleneksel ticaret rotalarına doğru yeniden yönlendirebilir.

Konuya ilişkin değerlendirmeler, gcaptain.com sitesinde denizcilik gazetecisi Mike Schuler tarafından yayımlanan analizde ayrıntılı biçimde ele alındı. Schuler’in aktardığına göre, ABD Başkanı Donald Trump tarafından Pazartesi günü duyurulan anlaşma kapsamında Hindistan, Rus petrolü alımını durdurmayı ve önümüzdeki yıllarda 500 milyar doları aşan tutarda ABD enerji ürünleri ve diğer malları satın almayı taahhüt ediyor. Buna karşılık Washington yönetimi, Hint ürünlerine uygulanan gümrük vergilerini yüzde 50’den yüzde 18’e düşürecek.

BIMCO Baş Denizcilik Analisti Niels Rasmussen, anlaşmanın deniz ticareti üzerindeki etkilerinin oldukça büyük olabileceğini belirtiyor. Rasmussen’e göre Hindistan, 2025 yılında Rusya’dan deniz yoluyla yapılan ham petrol ihracatının yaklaşık üçte birini tek başına karşılıyordu. Bu hacim, Rusya’nın toplam deniz yoluyla ham petrol ihracatının yaklaşık yüzde 25’ine denk geliyor.

Rasmussen, “Başkan Trump’a göre ABD ile Hindistan arasında yapılacak yeni bir ticaret anlaşması bu ticareti tamamen sona erdirebilir.” değerlendirmesinde bulundu.

Söz konusu gelişme, Rusya-Hindistan petrol ticaretinin zaten zayıflama eğiliminde olduğu bir döneme denk geliyor. BIMCO verilerine göre, 2026 yılının ilk beş haftasında Rusya’nın Hindistan’a yönelik petrol sevkiyatları yıllık bazda yüzde 34 azaldı. Bu düşüşte, Avrupa Birliği’nin Rus ham petrolünden rafine edilen ürünlerin satın alınması, ithalatı ve transferine yönelik yeni kısıtlamalarının da etkili olduğu belirtiliyor.

Tanker piyasaları açısından bakıldığında, bu değişimin özellikle kirli tanker segmenti üzerinde belirgin etkiler yaratması bekleniyor. BIMCO’ya göre 2025’te Rusya-Hindistan sevkiyatları, temiz tanker pazarında ton-mil bazında yaklaşık yüzde 0,5’lik, kirli tanker pazarında ise yüzde 4,7’lik paya sahipti. Bu hacimlerde yaşanacak sert bir düşüş, halihazırda Rus petrolünü taşıyan paralel filonun yerini yeniden ana akım tanker filosunun almasına zemin hazırlayabilir.

Hindistan’ın, Rus petrolünün yerine büyük ölçüde geleneksel tedarikçilere yönelmesi bekleniyor. Rusya’nın Ukrayna’yı işgalinden önce Hindistan’ın ham petrol ve petrol ürünü ithalatının yaklaşık üçte ikisi Basra Körfezi’nden sağlanıyordu. 2025 itibarıyla bu oran yüzde 45’e kadar gerilemişti. Rus varillerinin piyasadan çekilmesiyle Körfez ülkelerinden yapılan ithalatın yeniden artabileceği; ayrıca ABD’den ve Trump’ın işaret ettiği üzere Venezuela’dan alımların da yükselme potansiyeli taşıdığı ifade ediliyor.

Buna karşın belirsizlikler devam ediyor. Hindistan Başbakanı Narendra Modi, anlaşmanın 1,4 milyar nüfuslu ülke için faydalı olduğunu söylese de Rus petrolü alımlarının hangi takvimle sona ereceği veya Hindistan’ın ABD mallarına uyguladığı gümrük vergilerini tamamen kaldırıp kaldırmayacağı gibi kritik ayrıntılar henüz netleşmiş değil.

Hindistan, Rus ham petrolüne bağımlılığını zaten azaltma sürecinde. İthalatın Ocak ayında günlük yaklaşık 1,2 milyon varilden Mart ayına kadar 800 bin varil seviyelerine gerilemesi bekleniyor. Ticaret anlaşması bu süreci hızlandırabilir; ancak Rasmussen, Rusya’nın petrol ihracatında bire bir oranda bir çöküş beklemenin gerçekçi olmadığını vurguluyor.

“Rusya’nın petrol ihracatının aynı ölçüde düşmesini beklemiyoruz.” diyen Rasmussen, Moskova’nın daha yüksek indirimler sunmak pahasına da olsa alternatif alıcılar bulmaya çalışacağını ifade ediyor.

ABD-Hindistan anlaşması, kısa süre önce imzalanan AB-Hindistan ticaret anlaşmasının ardından geldi. Bu durum, Rusya’nın 2022’de Ukrayna’yı işgaliyle birlikte küresel enerji tedarik zincirlerinde başlayan yeniden yapılanmanın hâlâ devam ettiğini gösteriyor.

Sektör temsilcileri, önümüzdeki aylarda Hindistan’ın tedarik kaynaklarını yeniden düzenlemesi ve Rusya’nın yeni pazarlar arayışıyla birlikte tanker piyasalarında artan oynaklık yaşanabileceğine dikkat çekiyor. Bu süreç, gemi sahipleri ve kiralayıcılar için hem riskler hem de yeni ticari fırsatlar barındırıyor.