ABD’de Alaska eyaletine bağlı olarak faaliyet gösteren Alaska Deniz Otoyolu Sistemi (Alaska Marine Highway System), filosundaki son tarihi feribotlardan biri olan Matanuska için satış sürecini başlattı. Alaska Ulaştırma Bakanlığı tarafından işletilen sistem, 20 Mart’ta geminin elden çıkarılmasına yönelik bilgi talep çağrısı (Request for Information) yayımladı.

Yetkililer, satış sürecinde önceliğin geminin tarihi değerine uygun şekilde korunması ve Alaska’ya farklı alanlarda hizmet vermeye devam etmesi olduğunu vurguladı. 1963 yılında Seattle’da inşa edilen feribot için potansiyel alıcılardan; satın alma, koruma, yeniden işlevlendirme veya farklı kullanım önerileri sunmaları isteniyor.

Eyalet yönetimi; geminin denizcilik eğitimi, turizm, kültürel faaliyetler, müze, araştırma ya da toplumsal kullanım gibi alanlarda değerlendirilmesini önerirken, söküm veya hurdaya çıkarma gibi alternatif tekliflerin de kabul edileceğini belirtti.

Alaska’nın Deniz Bağlantısında Kritik Rol
Adını Alaska’daki ünlü bir buzuldan alan Matanuska, Alaska’nın 1959’da eyalet statüsü kazanmasının ardından kurulan deniz ulaşım sisteminin ilk gemileri arasında yer aldı. Uzun yıllar boyunca Juneau’nun kuzeyi ile Britanya Kolumbiyası arasındaki hatlarda hizmet veren feribot, yolcu, araç ve yük taşımacılığında önemli rol oynadı.

Alaska’nın karayolu bağlantısı bulunmayan birçok bölgesi için kritik öneme sahip olan deniz otoyolu sistemi, halen bölgesel ulaşımın ana unsurlarından biri olarak faaliyet gösteriyor.

“Filonun Kraliçesi” Artık Emekli Ediliyor
Filonun en yaşlı gemisi olan Matanuska, son yıllarında “Filonun Kraliçesi” olarak anılırken, altın renkli bacasıyla dikkat çekiyordu. Yaklaşık 124 metre uzunluğundaki gemi; 450 yolcu kapasitesi, 106 kabini ve 83 araçlık taşıma kapasitesine sahipti. Gemide ayrıca salon, solaryum, kafeterya, sinema alanı ve çocuk oyun bölümü gibi donanımlar bulunuyordu.

Ancak geminin yaşı ve uzun yıllar ertelenen bakım ihtiyaçları, operasyonel sürdürülebilirliği zorlaştırdı. 2022 yılında yapılan incelemelerde ciddi çelik korozyonu ve mürettebat alanlarında asbest tespit edildi. Geminin yeniden hizmete alınması için en az 45 milyon dolar, uluslararası standartlara yükseltilmesi için ise 132 milyon dolara kadar yatırım gerektiği belirtildi.

Bütçe Açığı Kararı Hızlandırdı
Son yıllarda altı gemiyle hizmet vermeye devam eden sistem, yeni gemi yatırımlarını beklerken mali baskılarla karşı karşıya kaldı. Federal desteklerde yaşanan azalma da bütçe açığını derinleştirince, Matanuska’nın hizmetten çıkarılması kararı alındı.

Ketchikan’da demirli bulunan gemi, son dönemde Alaska Deniz Otoyolu personeli için konaklama amacıyla kullanılıyordu. Yetkililer, geminin yeniden hizmete alınmasının ekonomik açıdan sürdürülebilir olmadığını ifade etti.

Başvurular 14 Nisan’a Kadar
Matanuska için tekliflerin 14 Nisan’a kadar sunulması gerekiyor. Daha önce aynı sınıftaki Taku ve Malaspina gemileri de hizmet dışı bırakılmıştı. Taku, 2017’de satışa çıkarılmış ve Hindistan’da sökülürken, Malaspina ise 2022’de farklı kullanım amacıyla satılmıştı.

Alaska yönetimi, eyaletin denizcilik mirasında önemli bir yere sahip olan Matanuska’nın uygun bir alıcı bulmasını ve toplum yararına yeni bir rol üstlenmesini umut ediyor. Öte yandan eyalet, 2029’da hizmete girmesi planlanan yeni bir feribot için ihale sürecini de başlatmış durumda.