03 Nisan 2020 Cuma
  • DOLAR
  • EURO
  • BIST
Hafif Yağmur
10°C

Virüslerin Etkisi ve Sonuçları

Virüslerin Etkisi ve Sonuçları
YAZARLAR - 21 Mart 2020

Erbil OLCAY
2ER-CEI (Consultant Engineers International Co) CEO

Antik çağlardan beri insanlık virüs salgınlarından çok çekmiştir. Okuyan bilir! Giovanni Boccaccio, DECAMERON kitabında halkın veba salgınlarında yaşadıklarını detaylı olarak anlatır.

Aralık 2013’te Gine’de başlayıp Liberya, Sierra Leone başta olmak üzere Batı Afrika ülkelerine yayılan EBOLA, SARS, KUŞ GRİBİ (H5N1), DOMUZ GRİBİ (H1N1)’i gibi önemli virüsler Dünyada kol gezip, binlere insanın ölümüne yol açtı. Fakat aralık ayında Çin’in Wuhan kentinde başlayan CORONA virüsü “COVID-19” kadar gürültü çıkarmadı.

Corona salgını bu yılın ocak ayında tüm Dünyanın gündeme girdi. İçinde bulunduğumuz mart ayında Çin’de uygulanmaya başlayan karantinaya alma, halkın sokağa çıkışının yasaklanması, karantinaya alınan şehirlere giriş ve çıkışların engellenmesi, hava sahalarının uçuşlara kapatılması vd. önlemler başka ülkelerce de uygulanmaya başlandı ve 12 Mart 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü tarafından (WHO) salgın hastalık olarak ilan edildi.

Bu tarihe kadar yaklaşık üç aya yakın sürede her gün değişen rakamlara karşın gün itibariyle virüsün bulaştığı kişi sayısı 114.809 kişiyi buldu ve hızla artmaya devam ediyor. Dünyanın çeşitli bölgelerinde 115 farklı ülkede bu virüsten dolayı ölen sayısı 4031 kişi, iyileşen 64.081 kişi, ağır ve kritik vaka sayısı 5711 kişi.

En çok vaka salgının başlangıç yeri olan Çin’de 80.754 kişi, İtalya 9.172 kişi, Güney Kore 7.513, İran 7.161 kişiydi. “Tabii ki güncel rakamlar bu sayılardan çok daha fazla”.

Bu tarihte ölüm vakaları ise Çin’de 3.136, İtalya 463, İran 237, Güney Kore 54 kişiyi bulmuştu. Mevcut kayıtlara göre Corona Virüsü’ne yakalananların % 81’i hafif, % 14’ü orta, sadece % 5’i ise kritik formda seyrettiği gözüküyor. En yüksek vaka günlerinden biri olan 10 Şubat 2020 tarihinde Çin’de 108 kişi ölürken, Dünya genelinde 26.283 kişi kanserden, 24.641 kişi kalpten, 4.300 kişi ise diyabetten öldü!

Yapılan deklarasyonlar özellikle 60 ve 70 yaş arasında ciğer, kalp, diyabet sorunları olan hastaların ölüm yüzdesi içerisindeki payının büyük olduğu yönünde. Buna göre mevcut hastalıklarla birlikte virüsün hızla ölüme götürdüğü anlaşılmaktadır. Virüsün solunum yetmezliği ile yüksek ateşe sebebiyet vererek bu yaş kesimlerinde çok riski yarattığı yönünde.

Zaman önce ülkeler/insanlarda yüksek düzeyde telaş/panik hali görülmemekteydi. Resmi açıklamalar, bilimsel yayınlarla verilen bilgiler netleştikçe anlaşıldı ki, virüs çok hızlı yayılma göstererek Corona vaka sayısı 6.000 kişiden 126.628 kişiye, ölüm sayısının da 132 kişiden 4.638 kişiye yükseldiği bilgisi yayıldı.

12 Mart 2020 itibariyle Çin ve Güney Doğu Asya dışında 17.430 kişi Avrupa ve civarında bölgesinde enfeksiyon kapmış ve bunlardan 711 kişi ölmüş bulunmaktadır.

13 Mart 2020’de Amerika resmi açıklamayla ülkesinde ulusal alarm ilan etti. Bu tarihe kadar toplam Dünya nüfusuna göre Corona vaka ve ölüm yüzdeleri Devletleri olumsuz anlamda heyecanlandırmazken, Çin’le ticaret yapan Avrupa ve Amerika virüsün etkilerini yayılma hızına göre değerlendirdiklerinde kırmızı ışık yakmak zorunda kaldılar.

Hatırlarsanız virüsün çıktığı tarihten epey sonra Donald Trump basına verdiği bir toplantıya elinde bir dosya kağıdında virüsün yayılma bölgelerini ifade eden kırmızı boyalı alanları göstererek, Çin, Güney Kore, İtalya ve İran’ı ön plana çıkaran bir konuşma yapmıştı.

Gelinen noktada, yazının kaleme alındığı günlerde Avrupa Kıtası neredeyse tamamıyla karantinaya alındı, Amerika ile Avrupa Kıtasının ilişkisi kesildi. Amerika İngiltere, İrlanda ve Türkiye dışında ülkesine uçak yolcusunu da kabul etmediğini deklare etti ve 30 gün olarak belirledi.

Bugünlerde Çin’de virüsün seyri durağan hale gelirken, Çin ve Güney Asya bölgelerindeki kriz bu kez İtalya merkezli olmak üzere tüm Avrupa bölgesini kapsadı. Türk Hava Yolları tüm Avrupa uçuşlarını durdurdu, Asya için alınan tedbirlere ilave olarak Avrupa da buna katıldı.

Corona virüsü gün geçtikçe yayılma hızını arttırıyor: Örneğin İtalya’da olduğu gibi kontrol altına almak için hayat durduruluyor! Bütün bunlar inanılmaz bir hızla yaşanırken, nasıl olduğunu düşünürken, virüsün Çin’de 17 Kasım 2019 tarihinden itibaren var olduğu bilgisini aldık.

Doktorlar, konuya hâkim uzmanlar, bireysel hijyen karşı taraftan korunma, topluluklar halinde hareket etmeme, yaşamınızı bir süre eviniz sınırlarında geçirin tavsiyelerinde ve uyarılarında bulunuyorlar. Tüm bu tavsiye/uyarı/önlemler yarın ne olacağını kestiremeyen, hem sağlığı     hem de geçimini nasıl temin edeceğini düşünen insanlık için çok endişe verici.

Krizle birlikte market rafları boşalmış, fabrikalar üretimi durdurmuş, ithalat yapılamaz halde ve tedarik zincirinin tamamen bozulduğu bir dönemde tekrar ne kadar zamanda ayaklar üzerine basılabileceği konusunda birçok soru ve sorun bulunmaktadır.

Örneğin, birçok ürünü veya hammaddeyi başka ülkelerden temin eden bir ülke, eğer hayati ihtiyaçlarını ucuz oluyor diye yıllarca Çin’e bağlamışsa, temin edilen malzemeler bitmiş ve yenisini tedarik edemiyorsa durum vahim hale gelir, endişe verici sonuçlara ulaşır.

Amerika, Avrupa özellikle İtalya ülkenin ihtiyaçlarını virüsün vurmadığı ülkeleri alternatif kabul ettiler. Fakat virüsün yayılma hızı ile yeni üretimin devreye konması süresinde doğru düşündükleri şüpheli. Zira virüs öyle hızlı yayıldı ki, yeni ürün tedarik bölgelerinde virüsle karşı karşıya geldi.

Dünya’nın en büyük üretim tesislerinin olduğu Çin’in nehir limanı Wuhan eyaleti toptan karantinadadır. Dünyanın en büyük limanı Çin’in Shang Hai Limanı çalıştıracak işçi, yükleyecek operatör, gemide nakli yapacak tayfa bulamamaktadır. Buna paralel Singapur Limanı Güneydoğu Asya’daki çalışma temposunu kaybetmiş durumda.

Fabrikalar, çalıştıracak işçi bulmakta zorlanıyor. Çünkü kim hasta, kim değil ayırım yapılamıyor.  Evinden çıkartılmayan halk, sebze, meyve ihtiyacını karşılayamıyor. Çiftçi ürettiklerini satamıyor, nakliye edecek şoför yok!   

İşte bu tedarik zincirinin global çöküşüne dönersek, büyük bir kaosa yol açabilecek düzeye gelmeden halledilmesi gereken en önemli konu “Corona” dır. Corona ile baş edilemezse Dünya ekonomisi yaklaşık 2 Trilyon USD civarında bir kriz doğması muhtemeldir. Durumun World Trade Org. (WTO) ve Birleşmiş Milletler (UNCTAD) tarafından çok ciddi olarak değerlendirilmesi, çözüm üretilmesi gerekecektir. Dünyanın en zengin bölgeleri Çin, Amerika, Avrupa ülkeleri virüsten ne kadar etkileneceklerdir?

Dünyanın içinde bulunduğu bu krizi bir Holywood filmi izliyormuş gibi davranmamalı, büyük bir kaos içerisinde olduğumuzu unutmamalıyız. Umudumuzu virüsün gelişimini tamamlayıp, yaz sezonunda etkisinin düşeceği ve Nisan’dan itibaren fabrikalarda üretimin başlayacağı, işçilerin işbaşı yapması ile dünyada mal sevkiyatına başlamasına bağlamış bulunmaktayız.  

Son alınan bilgilere göre İspanya ve Kanada Başbakanlarının eşleri ile Brezilya Başbakanı Corona nedeniyle karantinada. Newyork Liman Başkanı testi pozitif, Los Angeles ve Long Beach (West Cost) limanlarında işçileri çıkartılıyor.

“Başkan Trump da test yaptırsın” diyorlar!

HABERİ PAYLAŞ :
YORUMLAR

Bu içerik için ilk yorumu siz yapabilirsiniz.

İsminiz* Zorunlu

E-Posta adresiniz* Zorunlu

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.


Sitemizde yayınlanan tüm haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Haberlerin kopyalanması yasal açıdan kesinlikle yasaktır!
Copyright © 2017. Tüm Hakları saklıdır.