Küresel gemi inşa sipariş defteri, yıllık yüzde 27 büyüyerek 2008 küresel finans krizinden bu yana kaydedilen en hızlı artış oranına ulaştı.
Clarksons Research verilerine göre, faal ticaret filosu ağustos ayının başı itibarıyla yıllık yüzde 4 büyüyerek toplam 1,8 milyar grostonluk 117 bin 22 gemiye ulaştı. Yeni gemi siparişlerinden oluşan sipariş defteri ise ticaret filosunun yaklaşık yedi katı hızla genişledi.
Küresel sipariş defterinde hâlen toplam 405,9 milyon grostonluk 9 bin 12 gemi bulunuyor. Bu büyüklük, 230 milyon ile 240 milyon groston arasında değişen 2020’li yıllar ortalamasının yüzde 70 ila yüzde 75 üzerinde seyrediyor.
2026 yılının ilk yedi ayında armatörler, denizcilik sektörünün başlıca bütün segmentlerinde toplam 105,7 milyon grostonluk 1.947 yeni gemi siparişi verdi. Mevcut sipariş temposu, 2007 yılında kaydedilen 173,7 milyon grostonluk rekor seviyeye paralel bir görünüm sergiliyor.
Yeni gemi alıcıları arasında Yunan armatörler ilk sırada yer alırken, onları Çinli ve Singapurlu armatörler takip ediyor.
2008’den farklı koşullar öne çıkıyor
Bugünkü sipariş hareketliliği 2008 öncesindeki koşullara benzese de iki dönem arasında önemli farklılıklar bulunuyor. Günümüzde küresel filo daha büyük bir yapıya sahipken bankalar da geçmişe kıyasla daha sıkı kredi ve finansman kuralları uyguluyor.
Mevcut siparişlerin önemli bir bölümü filo yenileme ihtiyacından, yaşlanan gemilerden ve gelecekte kullanılacak düşük emisyonlu yakıtlara ilişkin düzenlemelerdeki belirsizliklerden kaynaklanıyor. Bununla birlikte talep yalnızca yaşlı, ekonomik ömrünü doldurmuş veya alternatif yakıtlara yönelik yaklaşan düzenlemelere uyum sağlayamayacak gemilerin değiştirilmesi ihtiyacına dayanmıyor.
Atina’da düzenlenen Posidonia denizcilik buluşmasında, şirketlerin sahip olduğu nakit rezervlerinin siparişlerdeki hızlı büyümeyi nasıl desteklediği temel tartışma konularından biri oldu.
ClarkSea Endeksi’ne göre gemilerin günlük ortalama kazancı yaklaşık 40 bin dolara yükselerek yıl başlangıçları bakımından şimdiye kadarki en yüksek seviyeye ulaştı. Bu gelişmeyle dünya filosu ve sipariş defterinin toplam değeri 2,4 trilyon dolara çıktı.
Sektör yöneticileri ve analistler ise yüksek fiyatlı yeni gemi siparişleri verilmesine ve tersane kapasitesinin aşırı genişletilmesine karşı uyarıda bulundu. Mevcut yüksek kazanç döneminin ilerleyen süreçte sona erebileceği belirtildi.
Yüksek navlun ve gemi kazançlarında devam eden jeopolitik çatışmalar etkili oluyor. Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin tehlikeli hâle gelmesi, gemilerin Afrika çevresinden daha uzun ve maliyetli rotalara yönelmesine neden oluyor.