Körfezden Küresel Ticarete: DTO Kocaeli’de Yoğun Gündem

İMEAK DTO Kocaeli Şubesi’nin haziran ayı meclis toplantısında temiz denizlerin sürdürülebilir ekonomi ve denizcilik için taşıdığı öneme dikkat çekildi.

İstanbul ve Marmara, Ege, Akdeniz, Karadeniz Bölgeleri (İMEAK) Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi’nin 2026 yılı haziran ayı 45. Olağan Meclis Toplantısı, Meclis Başkan Yardımcısı Yılmaz Sarıaslan yönetiminde gerçekleştirildi. Şube meclis salonunda gerçekleştirilen toplantı, Saygı duruşu ve İstiklal Marşı’nın okunmasıyla başladı. Ardından toplantının açılış konuşmasını yapan Sarıaslan, hazirunu selamlayıp meclis gündem ve program akışını sundu.

Haziran ayı meclis toplantısının gündemi; ‘Kocaeli Dip Temizliği ve Çevre Temizliği’ olarak belirlendi. Toplantıya; Kandıra Kaymakamı Ömer Lütfi Yaran, Kocaeli Bölge Liman Başkan Yardımcısı Samet Beşgül, Kefken Liman Başkanı Yakup Koca, Kocaeli Üniversitesi (KOÜ) Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nalan Tekin, KOÜ Karamürsel Denizcilik MYO Müdürü Öğr. Üyesi Dr. Muhammed Bamyacı, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Koordinatörü Abdullah Köktürk, KOÜ Denizcilik Fakültesi Denizcilik İşletmeleri Yönetimi Bölümü ve Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Gönül Kaya Özbağ, KOÜ Zooloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Halim Aytekin Ergül, KOÜ Mühendislik Fakültesi Çevre Mühendisliği Prof. Dr. Aykan Karademir, KOÜ Denizcilik Fakültesi’nden Doç. Dr. Ozan Hikmet Arıcan, KAMADER Başkanı Mustafa Soykan, STK temsilcileri, eğitimciler, öğrenci kulüpleri ile denizcilik paydaşları katıldı.

“Sürdürülebilir ekonomi ancak temiz denizler ile mümkündür”
Meclis toplantısında ilk olarak söz alan İMEAK Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Doğusel, “Kocaeli, Türk sanayisinin ve deniz ticaretinin en önemli merkezlerinden biridir. Limanlarımız, tersanelerimiz, lojistik tesislerimiz ve sanayi kuruluşlarımızla ülke ekonomisine büyük katkı sunarken, aynı zamanda çevreyi koruma sorumluluğunu da omuzlarımızda taşıyoruz. Denizcilik sektörü olarak biliyoruz ki sürdürülebilir bir ekonomik büyüme ancak temiz denizler ve sağlıklı bir çevre ile mümkündür. Özellikle Marmara Denizi ve İzmit Körfezi, yıllar boyunca yoğun sanayileşme, kentleşme ve çeşitli çevresel baskıların etkisi altında kalmıştır. Bu durum deniz ekosistemini, biyolojik çeşitliliği ve denizcilik faaliyetlerinin geleceğini de doğrudan etkilemektedir. Son yıllarda yaşanan müsilaj sorunu da denizlerin korunmasının artık bir zorunluluk olduğunu hepimize açıkça göstermiştir” dedi.

“Dip Çamuru Temizliği projesi ülkemiz adına örnek gösterilecek bir çevre yatırımıdır”
İzmit Körfez’i Dip Çamuru Temizliği projesinin önemine vurgu yaparak konuşmasını sürdüren Doğusel, “Bu noktada Kocaeli’de hayata geçirilen İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Projesi, ülkemiz adına örnek gösterilecek ölçekte bir çevre yatırımıdır. 

Kocaeli Büyükşehir Belediyesi ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı iş birliğinde yürütülen proje kapsamında, Körfez’in doğu baseninde yıllardır birikmiş dip çamuru temizlenmekte ve deniz ekosisteminin yeniden canlandırılması hedeflenmektedir. Projenin tamamlanmasıyla yaklaşık 468 hektarlık alanda milyonlarca metreküp dip çamurunun temizlenmesi planlanmakta olup, çalışma Avrupa'nın en büyük çevre projelerinden biri olarak gösterilmektedir. Bu proje, su kalitesinin iyileştirilmesi, deniz canlılarının yaşam alanlarının güçlendirilmesi, biyolojik çeşitliliğin artırılması ve gelecek nesillere daha sağlıklı bir Körfez bırakılması açısından stratejik bir adımdır. Bugüne kadar denizden yüz binlerce kamyonluk dip çamuru çıkarılmış olması, projenin büyüklüğünü ve kararlılıkla sürdürüldüğünü göstermektedir” ifadelerini kullandı.

“Denizcilik sektörü olarak bizlere de önemli görevler düşmekte”
“Ancak çevre temizliği yalnızca dip çamurunun kaldırılmasıyla yeterli değildir” diyen Başkan Vedat Doğusel, “Körfezimizin korunması için tüm paydaşların ortak hareket etmesi gerekmektedir. Sanayi kuruluşları, liman işletmeleri, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlarımız çevre konusunda aynı hassasiyeti göstermelidir. Atıkların kaynağında azaltılması, arıtma sistemlerinin etkin çalıştırılması, deniz çöplerinin önlenmesi, kıyı temizliği faaliyetlerinin artırılması ve çevre bilincinin güçlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Denizcilik sektörü olarak bizlere de önemli görevler düşmektedir. Gemilerden kaynaklı atık yönetiminin eksiksiz uygulanması, çevre dostu teknolojilerin kullanılması, limanlarda sürdürülebilir uygulamaların yaygınlaştırılması ve deniz kirliliğinin önlenmesine yönelik çalışmaların desteklenmesi sektörümüzün temel sorumlulukları arasında yer almaktadır” değerlendirmesinde bulundu.

"Sürdürülebilir denizciliğe katkı sunmaya devam edeceğiz”
Konuyla ilgili açıklamalarını sürdüren Başkan Doğusel, “İnanıyorum ki temiz bir Körfez; daha güçlü bir denizcilik, daha gelişmiş bir turizm potansiyeli, daha sağlıklı bir yaşam ve daha yüksek bir yaşam kalitesi anlamına gelecektir. Kocaeli'nin denizle olan bağını güçlendirecek her çevre yatırımı, aynı zamanda kentimizin ekonomik ve sosyal geleceğine yapılmış bir yatırım olacaktır. Bu vesileyle, İzmit Körfezi Dip Çamuru Temizliği Projesi başta olmak üzere çevre ve deniz temizliğine katkı sağlayan tüm kurum ve kuruluşlara teşekkür ediyor; İMEAK Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi olarak sürdürülebilir denizcilik ve temiz çevre hedeflerine katkı sunmaya devam edeceğimizi ifade etmek istiyorum” dedi.

"Düşük gümrük oranları rekabet gücümüzü zorlayabilir”
Küresel ekonomi ve piyasalar hakkında da değerlendirmelerde bulunan Vedat Doğusel, “Öte yandan dünyada küresel ekonomiyi etkileyen gelişmeler de yaşanmaktadır. Hindistan–Avrupa Birliği Serbest Ticaret Anlaşması’nın imzalanması ve ABD Yüksek Mahkemesi’nin Trump’ın gümrük vergilerine ilişkin aldığı karar bunlardan en önemlileri. Hindistan konusuna gelirsek, bu ülkenin Avrupa Birliği ile serbest ticaret anlaşması imzalaması, iş gücü maliyetleri açısından ciddi avantajlara sahip olan bu ülkenin birçok üründe AB pazarına gümrüksüz ya da düşük vergi oranlarıyla erişimini mümkün kılacaktır. Türkiye açısından değerlendirirsek, AB ile anlaşma yapan bir ülkenin Türkiye pazarına da düşük gümrük oranlarıyla erişim imkânı elde etmesi, rekabet gücümüzün zorlayabilir” dedi.

Avrupa’nın gündeminde bulunan “Made in Europe” projesine dikkat çeken Doğusel, “Son dönemde dünya ticaretinde korumacılık eğiliminin giderek güçlendiğini görüyoruz. ABD bunu daha çok gümrük vergileriyle yaparken, Avrupa Birliği ise teknik düzenlemeler ve standartlar üzerinden kendi üreticilerini korumaya yönelik adımlar atıyor. Özellikle Avrupa Birliği’nin gündemindeki “Made in Europe” düzenlemesi dikkat çekiyor. Bu düzenleme, enerji, yenilenebilir enerji, hidrojen, nükleer enerji, elektrikli araçlar, plastik ve alüminyum gibi stratejik sektörlerde yapılacak kamu ihalelerinde Avrupa’da üretilen ürünlere ve yerli girdilere daha fazla öncelik verilmesini öngörüyor” açıklamalarında bulundu.

“Gümrük Birliği yeniden ele alınmalı”
Değerlendirmelerini sürdüren Doğusel, Burada Türkiye açısından önemli bir risk bulunuyor. Çünkü taslak düzenleme kapsamında AB ülkelerinin yanı sıra Norveç ve İzlanda gibi bazı ülkeler yer alırken, Türkiye’nin kapsam dışında kalması ihtimali tartışılıyor. Eğer bu düzenleme mevcut haliyle yürürlüğe girerse, özellikle otomotiv ve yenilenebilir enerji ekipmanları gibi Türkiye’nin güçlü olduğu sektörlerde Avrupa pazarındaki talepte olumsuz etkiler görülebilir. Bu noktada uzun yıllardır güncellenmeyen Gümrük Birliği’nin yeniden ele alınması büyük önem taşıyor. Değişen küresel ticaret koşulları karşısında Türkiye’nin rekabet gücünü koruyabilmesi ve Avrupa pazarında dezavantajlı bir konuma düşmemesi için Gümrük Birliği’nin güncellenmesi gerekiyor” dedi.

“ABD’nin politikası ticaret rotalarını yeniden şekillendirebilir”
“Öte yandan Amerika Birleşik Devletleri de korumacı politikalarını sürdürmeye devam ediyor” ifadelerini kullanan Doğusel, “Son dönemde bazı gümrük vergileri yargı kararlarıyla kaldırılmış olsa da yeni tarife uygulamalarıyla benzer seviyelerde koruma sağlanmaya çalışılıyor. Bu da küresel ticarette belirsizliklerin devam ettiğini gösteriyor. Denizcilik sektörü açısından baktığımızda da benzer bir tabloyla karşılaşıyoruz. ABD yönetimi, kendi gemi inşa ve denizcilik sektörünü desteklemek amacıyla yabancı yapımı ticari gemilerden ücret alınmasını gündeme getirdi. Böyle bir uygulamanın hayata geçmesi halinde taşımacılık maliyetleri artabilir, navlun dengeleri değişebilir ve ticaret rotaları yeniden şekillenebilir” dedi.

Geçtiğimiz günlerde Karadeniz’de saldırıya uğrayan ticari gemi konusu hakkında da düşüncelerini paylaşan Vedat Doğusel, “Diğer taraftan bu sabah kötü bir haber aldık. Karadeniz’de seyir halindeki Panama bayraklı Victress adlı yük gemisi, insansız hava aracı saldırısına uğradı. Saldırının ardından gemide büyük çaplı yangın çıktı. Gemide bulunan 9 mürettebat arasında Türklerin de olduğu bilgisini aldık. Yaşanan bu vahim olayın takipçisi olacağımızın bilinmesini isteriz” şeklinde konuştu.

“En çok ihracat Derince’den”
Kocaeli Liman İstatistikleri ile ilgili bilgiler veren Doğusel, “Doğu Marmara Gümrük ve Dış Ticaret Bölge Müdürlüğü verilerine göre, 2026 yılının ilk beş ayınca ihracatımız 16 milyar 488 milyon dolar olurken ithalatımızın ise 33 milyar 843 milyon dolara ulaştı. Mayıs ayında en çok ihracat yapan gümrük kapımız 1 milyar 498 milyon dolar ile Derince olurken, Derince’yi takip eden İzmit’te 914 milyon 38 bin dolarlık ihracat gerçekleşti. İthalatımızda ise Derince ve Dilovası gümrük kapılarımız zirvede yer aldı. Derince Gümrük Müdürlüğü’nde 2 milyar 730 milyon dolarlık ithalat gerçekleşirken, Dilovası Gümrük Müdürlüğü’nde ise 1 milyar 936 milyon dolarlık ithalat gerçekleşti. İlk beş ayda Doğu Marmara Gümrük ve Dış̧ Ticaret Müdürlüğü’nün tahsil ettiği vergi ise 254 milyar 532 milyon lira. 2026 yılı mayıs ayında bir önceki aya göre ihracatta yüzde 12’lik, ithalatta ise yüzde 15,5’lik düşüş yaşanmıştır” dedi.

“Kocaeli’ye ilk beş ay içerisinde 3 bin 435 gemi uğradı”
Kocaeli Gemi İstatistiklerine dair verileri de paylaşan Başkan Doğusel, “2026 yılının ilk beş ayında Kocaeli’ye 1.056 adet Türk bayraklı gemi, 2.379 adet yabancı bayraklı gemi olmak üzere toplam 3.435 adet gemi uğramıştır. Türkiye’ye uğrayan gemilerin 15,08’i Kocaeli ilimize aittir. Yüklemede 12 milyon 232 ton elleçlenirken, boşaltmada 22 milyon 339 ton yük elleçlenmiştir. Toplamda 34 milyon 571 bin ton elleçlenmiş ve Türkiye toplamında %15’lik pay alınmıştır. Konteyner elleçlemesinde, ilimiz toplam 825.615 TEU ile Türkiye genelinde 2. sıradadır” dedi.

“Kandıra, deniz turizminde hak ettiği yerlere gelecektir”
DTO Kocaeli Şubesi Yönetim Kurulu Başkanı Vedat Doğusel’in ardından kürsüye gelen Kandıra Kaymakamı Ömer Lütfi Yaran, “Tarihte Kandıra’yı, 52 kilometrelik sahili bulunan, tarihinde özellikle denizcilik alanında çok önemli faaliyetler olmuş, uluslararası ticaretin yoğun olarak kullanıldığı bir yer bölge olarak  tanımlayabiliriz. Günümüze geldiğimiz zaman ise Kandıra daha çok balıkçılık üzerine yoğunlaşan bir yapıya sahip. Karadeniz genel olarak limanlar konusunda biraz daha diğer bölgelerimize göre zayıf kalıyor. Kandıra’mızda deniz ticareti konusunda bir faaliyet olmayınca denizinin güzelliği ve turizm konusu gündeme gelmiş oluyor. Bölgemizde sezon artık başladı. Bizim buradaki sorunumuz ise nitelik konusunda yaşanmaktadır. Bu yüzden kalabalığın ilçemize katkısı oldukça az oluyor. Kandıra’mız, inşallah önümüzdeki dönemde yapılacak imar planlamalarıyla deniz turizmi açısından hak ettiği yerlere gelecektir” dedi.

“Halkımızı, 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı kutlamalarına davet ediyorum”
1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramının 100. yıl dönümü hakkında duygu ve düşüncelerini aktaran Yaran, “Bunun yanı sıra 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramı bu sene ayrı bir öneme sahip. Bu yıl kabotajın 100. yıl dönümü kutlanmış olacak. Ben de başta Mustafa Kemal Atatürk ve silah arkadaşlarına şükranlarımı sunuyorum. Özellikle Mavi Vatan’da da egemenliğimizin tescillendiği bu bayramın önemini daha iyi anlamlandırmalıyız diye düşünüyorum. Kandıra’da da 1 Temmuz Denizcilik ve Kabotaj Bayramında faaliyetlerimiz olacak. Kefken limanımızda yapacağımız etkinliklere tüm Kocaeli ve Kandıra halkımızı buradan davet etmiş olalım.

İMEAK Deniz Ticaret Odası Kocaeli Şubesi’nin haziran ayı 45. Olağan Meclis Toplantısı, KOÜ Zooloji Anabilim Dalı Başkanı Prof. Dr. Halim Aytekin Ergül’ün ‘Kocaeli’ndeki Deniz Dip Temizliği ve Çevre Temizliği’ sunumunun ardından, üyelerin sektörel görüş ve önerilerini aktarması ile sona erdi.

Sektörden Haberleri

Dünya Denizciler Günü’nde İnsan Odaklı Denizcilik Zirvesi
SHIPROUTE-26 ile Dünya Denizciliği İstanbul’da Buluşacak
“Antik Dünyanın Kalbi: Limanlar" Okurla Buluştu
Posidonia’da Türkiye Rüzgârı
Türk ve Yunan Denizciler Atina'da Resepsiyonda Buluştu