Türkiye Sigorta Birliği (TSB), Karadeniz’de ticari gemilere yönelik saldırıları ve deniz taşımacılığının karşı karşıya olduğu artan güvenlik risklerini yakından izlediğini açıkladı. Birliğin öncelikleri arasında gemi insanlarının can güvenliğinin korunması, ticaretin devamlılığının sağlanması ve deniz taşımacılığının uygun sigorta teminatıyla sürdürülebilmesi bulunuyor.
TSB’ye göre bölgedeki savaş riski artışı, sigorta ve navlun maliyetlerini doğrudan etkiliyor. Bazı rotalarda savaş riski sigortası primleri birkaç kat yükselirken, bu artışların Karadeniz’deki tüm taşımacılığa genellenmesi doğru değil. Sigorta maliyetleri; geminin özelliklerine, taşınan yüke, izlenen rotaya, teminatın kapsamına ve süresine göre değişiyor. Geminin savaş risklerine karşı sigorta maliyetinin, taşıdığı yükün sigorta maliyetinden ayrı değerlendirilmesi gerekiyor.
Birliğin sektör kaynaklarından edindiği bilgilere göre yükselen riskler bölgedeki ticaret ve sigorta hacmini düşürüyor. Bazı sevkiyatlar alternatif deniz rotalarına yöneliyor veya kara taşımacılığına kaydırılıyor. Rusya ve Ukrayna bağlantılı sevkiyatlar ise farklı koşullarda devam ediyor.
TSB, elindeki piyasa bilgileri doğrultusunda Bulgaristan ve Romanya’ya yönelik sevkiyatlarda sigorta teminatının genel olarak askıya alınmadığını belirtti. Bununla birlikte sigorta şirketleri farklı risk değerlendirmeleri ve reasürans koşulları uygulayabiliyor. Rusya ve Ukrayna bağlantılı sevkiyatlar ise mevcut reasürans anlaşmalarından ve yaptırımlardan kaynaklanan kısıtlamalarla karşılaşabiliyor.
Londra sigorta piyasasındaki Joint War Committee’nin (JWC) eylül ayı güncellemesi de bölgedeki risklerin yeniden değerlendirildiğini gösteriyor. Türkiye, Bulgaristan, Romanya ve Gürcistan’ın karasuları dışındaki Karadeniz sularının riskli bölge olarak sınıflandırılması, tüm gemilere aynı prim oranının uygulanacağı veya sigorta teminatının otomatik olarak kaldırılacağı anlamına gelmiyor. Primler ve teminat koşulları, ilgili sigorta sözleşmesine ve her seferin risklerine göre belirleniyor.
Gemilerin fiilen izlediği rotalar da risk değerlendirmelerinde önem taşıyor. Açık denizi geçmek yerine kıyı hattını izleyen alternatif güzergâhlar değerlendirilebiliyor; ancak kıyıya yakın seyir, savaş ve saldırı risklerini tamamen ortadan kaldırmıyor.
TSB, Türkiye’nin coğrafi konumu, denizcilik kapasitesi ve ticari bağlantıları nedeniyle Karadeniz’de ekonomik süreklilik açısından stratejik önem taşıdığını belirtti. Birlik, bölgedeki gelişmeleri yalnızca deniz sigortası bakımından değil, tedarik zinciri güvenliği ve bölgesel ekonomik dayanıklılık açısından da değerlendirdiğini bildirdi. Bu süreçte sigorta teminatı ile reasürans korumasının uyumlu kalmasının önemine dikkat çekti.
TSB, sefer öncesinde gemi sahipleri ve yük sahiplerinin güncel rota bilgilerini sigortacılarıyla paylaşmasını; savaş riskleri, bildirim yükümlülükleri ve ek prim koşulları dâhil teminat kapsamını netleştirmesini önerdi. Birliğe göre sigortanın rolü ticareti engellemek değil, uygun risk yönetimiyle güvenli biçimde sürmesini sağlamak. Bu doğrultuda denizcilik sektörü, sigorta şirketleri ve reasürörler arasında düzenli bilgi paylaşımı yapılması ve değişen risklere uygun sigorta çözümleri geliştirilmesi önem taşıyor. Karadeniz’de güvenlik ve öngörülebilirliğin güçlendirilmesinin bölgesel ticaretin sürdürülebilirliği ve sigorta koşullarının istikrarı açısından belirleyici olacağı ifade edildi.