5.Türkiye Denizcilik Zirvesi kapsamında düzenlenen "Denizcilik Duayenlerine Saygı" oturumunda konuşan denizcilik sektörünün duayen isimlerinden Erol Yücel, Kabotaj Kanunu'nun ikinci yüzyılında Türk denizciliğinin yeni bir vizyonla yoluna devam etmesi gerektiğini belirterek, Türk bayraklı gemiciliğin rekabet gücünün artırılması, koster filosunun yenilenmesi ve Denizcilik Bakanlığı'nın yeniden kurulmasının sektörün öncelikli gündem maddeleri olması gerektiğini söyledi.
Konuşmasına Denizcilik Genel Müdürlüğü, İMEAK Deniz Ticaret Odası ve zirvenin düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür ederek başlayan Yücel, bu tür organizasyonların sektör hafızasının gelecek kuşaklara aktarılması açısından büyük önem taşıdığını ifade etti.
"İlk 50 yılı okuyarak, ikinci 50 yılı yaşayarak öğrendik"
Kabotaj Kanunu'nun 100 yıllık geçmişini iki ayrı dönem olarak değerlendiren Yücel, ilk 50 yılın yalnızca kitaplardan ve büyüklerinden dinledikleriyle öğrenilebildiğini, ancak ikinci 50 yılın bizzat yaşanmış tecrübelerle şekillendiğini söyledi.
Konuşmasında hem geçmişte yaşanan önemli gelişmeleri paylaşacağını hem de Kabotaj Kanunu'nun ikinci yüzyılına ilişkin önerilerini aktaracağını belirten Yücel, Türk denizciliğinin son yarım asırda büyük bir dönüşüm yaşadığını dile getirdi.
1980 yılında Türkiye'nin deniz ticaret filosunun yaklaşık 1 milyon 800 bin net kayıt ton seviyesinde bulunduğunu hatırlatan Yücel, bugün filonun 51 milyon tona ulaşmasının Türk denizciliği adına tarihi bir başarı olduğunu vurguladı.
"Denizcilik Bankası Türk denizciliğinin lokomotifiydi"
Konuşmasında geçmişin kurumsal yapısına da değinen Yücel, Deniz Ticaret Odası'nın zirvede gerçekleştirdiği sunum sırasında Galata'daki eski Denizcilik Bankası Genel Müdürlüğü binasının fotoğrafını görünce duygulandığını söyledi.
Denizcilik Bankası'nın yalnızca bir banka olmadığını belirten Yücel, Gazi Mustafa Kemal Atatürk'ün denizciliğin sermaye yoğun bir sektör olduğunu görerek Denizcilik Bankası, Deniz Nakliyat ve liman işletmelerini aynı çatı altında topladığını ifade etti.
Deniz Nakliyat'ın kurumsal kimliğinin denizcilik camiasında halen büyük bir aidiyet oluşturduğunu anlatan Yücel, yakın zamanda ziyaret ettiği bir mezarlıkta eski Deniz Nakliyat personeline ait mezar taşlarında kurum logosunu görmesinin kendisini derinden etkilediğini dile getirdi.
"Bir parantezin kaldırılması filoyu milyonlarca ton küçülttü"
Erol Yücel, konuşmasının önemli bölümünü denizcilik mevzuatında yaşanan değişikliklere ayırdı.
Deniz Ticaret Odası'nda görev yaptığı yıllarda en çok mevzuat değişiklikleriyle mücadele ettiklerini belirten Yücel, bürokraside yapılan küçük görünen düzenlemelerin sektör üzerinde çok büyük sonuçlar doğurabildiğini söyledi.
1985 yılı ithalat rejiminde yalnızca "Hazır gemi ithalatı hariç" ibaresini içeren bir parantezin kaldırılmasıyla sektörün ciddi zarar gördüğünü anlatan Yücel, bu değişiklik sonrasında Türk deniz ticaret filosunun kısa sürede 7 milyon tondan 4 milyon tona gerilediğini ifade etti.
"Mevzuatta bazen küçük görünen bir değişiklik, sektör açısından milyonlarca tonluk kayıplara neden olabiliyor." diyen Yücel, düzenlemelerin sektör gerçekleri dikkate alınarak hazırlanmasının önemine dikkat çekti.
"2581 sayılı Kanun Türk armatörlüğünün önünü açtı"
1989 yılında 2581 sayılı Kanun'un yönetmeliğinde yapılan değişikliklerin Türk denizciliği açısından dönüm noktası olduğunu belirten Yücel, merhum Cumhurbaşkanı Turgut Özal ile yapılan görüşmeleri anlattı.
Özal'ın, sektör temsilcilerine "Devletten teşvik istemeyin, size Liberya ve Panama benzeri rekabetçi bir sistem kurayım." dediğini aktaran Yücel, bu anlayış doğrultusunda hazırlanan düzenlemeler sayesinde Türk bayraklı gemilerin uluslararası finans kuruluşlarından kredi kullanabilir hale geldiğini söyledi.
Uluslararası finans kaynaklarının Türk armatörlüğüne yönelmesinin ardından filonun hızla büyüdüğünü belirten Yücel, bugün ulaşılan 51 milyon tonluk filonun temelinde o dönemde atılan adımların bulunduğunu ifade etti.
"Savunma sanayisindeki dönüşüm denizcilik için de gurur kaynağı"
Türkiye'nin son yıllarda sanayi alanında önemli bir dönüşüm yaşadığını belirten Yücel, geçmişte Türkiye'yi ziyaret eden yabancı devlet adamlarının tarihi ve turistik mekânları gezdiğini, bugün ise Baykar, ASELSAN, TUSAŞ ve Tuzla tersaneleri gibi üretim merkezlerini ziyaret ettiğini söyledi.
Savunma sanayisi ve gemi inşa sektöründe gelinen seviyenin gurur verici olduğunu ifade eden Yücel, "Elbette eksiklerimiz var. Ancak bugün bulunduğumuz noktaya katkı sağlayan herkese teşekkür borçluyuz." dedi.
"İkinci yüzyıl için üç önceliğimiz var"
Konuşmasının son bölümünde Kabotaj Kanunu'nun ikinci yüzyılına ilişkin önerilerini sıralayan Erol Yücel, ilk olarak Türk bayraklı gemilerin uluslararası rekabet gücünün artırılması gerektiğini söyledi.
Yabancı bayrak altında gemi işletmenin serbest olduğunu belirten Yücel, aynı rekabet şartlarının Türk bayrağı altında faaliyet göstermek isteyen armatörlere de sağlanması gerektiğini ifade etti.
Bu kapsamda Türk Uluslararası Gemi Sicili Kanunu'nun yeniden ele alınmasını öneren Yücel, yeni bir yasa çıkarmaktan ziyade mevcut düzenlemedeki aksaklıkların giderilmesinin yeterli olacağını kaydetti.
İkinci önceliğin Türk koster filosunun yenilenmesi olduğunu belirten Yücel, mevcut yöntemlerle bu hedefe ulaşılamayacağını, farklı finansman modelleri ve yeni destek mekanizmalarının hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.
"Denizcilik Bakanlığı yeniden kurulmalı"
Erol Yücel'in üçüncü ve en önemli önerisi ise Denizcilik Bakanlığı'nın yeniden kurulması oldu.
Denizciliğin birçok kamu kurumu ile doğrudan ilişkili stratejik bir alan olduğuna dikkat çeken Yücel, sektörün tek çatı altında koordine edilmesinin hem karar alma süreçlerini hızlandıracağını hem de Türk denizciliğinin gelişimine önemli katkılar sağlayacağını ifade etti.
Konuşmasının sonunda Kabotaj Kanunu'nun 100. yılını kutlayan Yücel, başta Gazi Mustafa Kemal Atatürk olmak üzere Türk denizciliğinin gelişimine katkı sunan herkesi saygı ve minnetle andığını belirterek, sektörün ikinci yüzyılda daha güçlü bir yapıya kavuşması temennisinde bulundu.