Teker, İstanbul'un güçlü limanları, tersaneleri, finans ve sigortacılık altyapısıyla bölgesel değil küresel bir denizcilik merkezi olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Kabotaj Bayramı kapsamında Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı himayelerinde, Denizcilik Genel Müdürlüğü tarafından İMEAK Deniz Ticaret Odası'nın destekleriyle düzenlenen 5. Türkiye Denizcilik Zirvesi'nin öğleden sonraki oturumlarında denizcilik sektörünün geleceğine yön verecek başlıklar ele alındı.
"Küresel Deniz Ticaretinde Dayanıklılık ve Kırılganlık" başlıklı ikinci oturumda konuşan Türk P&I Genel Müdürü R. Ufuk Teker, "Kıtaları Birleştiren Denizcilik Merkezi: İstanbul" başlıklı sunumunda, Kabotaj Kanunu'nun Türkiye'nin denizcilik vizyonundaki tarihsel önemini, Cumhuriyet'in denizcilik politikalarının gelişimini ve İstanbul'un küresel denizcilikte üstlenebileceği stratejik rolü değerlendirdi.
Konuşmasına, Türk denizciliğinin son yüzyılda kaydettiği gelişimin tesadüf olmadığını vurgulayarak başlayan Teker, bugün ulaşılan seviyenin Cumhuriyet'in ilk yıllarında atılan kararlı adımların sonucu olduğunu ifade etti. Türkiye'nin denizcilik ekosisteminin bugün dünya sıralamasında ilk 10 içerisinde yer almasının, uzun vadeli politikaların ve milli denizcilik vizyonunun bir ürünü olduğunu belirtti.
"Kabotaj Kanunu denizlerde bağımsızlığın temel taşıdır"
Kabotaj Kanunu'nun yalnızca bir ulaştırma düzenlemesi olmadığını belirten Teker, 1 Temmuz 1926'da yürürlüğe giren düzenlemenin Türkiye'nin denizlerde ekonomik ve stratejik bağımsızlığının temelini oluşturduğunu söyledi.
Kanunun; Türk limanları arasındaki yük ve yolcu taşımacılığının millileştirilmesinin yanı sıra römorkaj, kılavuzluk, kurtarma, batık çıkarma ve benzeri uzmanlık gerektiren denizcilik hizmetlerinin de Türk girişimciler tarafından yürütülmesini sağlayarak milli kapasitenin gelişimine büyük katkı sunduğunu ifade etti.
Cumhuriyet'in denizcilik vizyonunu anlattı
Teker, Cumhuriyet'in ilk yıllarında denizcilik alanında belirlenen temel hedeflerin; milli ticaret filosunun oluşturulması, limanların modernizasyonu, denizcilik eğitiminin güçlendirilmesi, yerli insan kaynağının yetiştirilmesi ve devlet denizcilik kurumlarının geliştirilmesi olduğunu belirtti.
Bu süreçte Türk bayraklı gemilere iç hat taşımacılığı hakkının verilmesi, liman hizmetlerinin millileştirilmesi ve yerli armatörlerin desteklenmesinin bugünkü güçlü denizcilik yapısının temelini oluşturduğunu kaydeden Teker, "Kabotaj Kanunu; Türk bayrağını limanlara taşıyan, Türk denizcisini köprüüstüne çıkaran ve Türk girişimcisini armatör yapan kapsamlı bir milli kalkınma projesinin başlangıç noktasıdır." değerlendirmesinde bulundu.
Türk denizciliğinin küresel yükselişine dikkat çekti
Sunumunda son 100 yılda Türk denizciliğinde yaşanan dönüşümü rakamlar ve sektör başlıklarıyla değerlendiren Teker, bugün Türk sahipli filonun 53 milyon DWT'nin üzerine çıktığını, Türkiye'nin tanker, kuru yük, konteyner, Ro-Ro ve kimyasal tanker taşımacılığında önemli oyuncular arasında yer aldığını söyledi.
Türkiye'nin offshore enerji filosunda dünyanın önde gelen ülkeleri arasında bulunduğunu belirten Teker, Türk armatörlerinin küresel ticaretin birçok alanında faaliyet gösterdiğini ifade etti.
Liman işletmeciliğinde de büyük bir dönüşüm yaşandığını dile getiren Teker, Ambarlı, Mersin, Aliağa ve Yarımca gibi liman bölgelerinin bölgesel lojistik merkezleri haline geldiğini, Türkiye'nin konteyner taşımacılığında Akdeniz'in önemli aktarma merkezlerinden biri olma yolunda ilerlediğini söyledi.
Türk tersaneleri ve mühendisliği dünya ölçeğine ulaştı
Gemi inşa sanayisindeki gelişime de değinen Teker, Türk mühendislerinin bugün kimyasal tankerlerden elektrikli gemilere, hibrit feribotlardan araştırma gemilerine, mega yatlardan açık deniz destek gemilerine kadar birçok farklı tipte gemi tasarlayıp inşa edebildiğini belirtti.
Savunma sanayisinde de önemli bir noktaya ulaşıldığını ifade eden Teker, milli mühendislerin fırkateyn, korvet, hücumbot ve insansız deniz araçları geliştirebildiğini, Türk tersanelerinin ise Avrupa'nın en önemli bakım-onarım merkezleri arasında yer aldığını söyledi.
Cumhuriyet'in ikinci yüzyılında sektörün odak noktasının yeşil dönüşüm, dijitalleşme, otonom sistemler ve sürdürülebilir denizcilik teknolojileri olacağını kaydeden Teker, bu alanlarda küresel rekabet gücüne sahip mühendisler yetiştirmenin önemine dikkat çekti.
"Türk P&I ile milli sigortacılık kapasitesi oluştu"
Deniz sigortacılığı alanında da önemli bir milli kapasitenin oluştuğunu ifade eden Teker, Kabotaj Kanunu sonrasında gelişen deniz ticaretiyle birlikte Türk sigortacılık sektörünün önemli bir uzmanlık kazandığını söyledi.
Türk P&I başta olmak üzere yerli kuruluşlar sayesinde denizcilik risklerinin önemli bölümünün Türkiye'de yönetilebilir hale geldiğini belirten Teker, bugün Türk sigortacılarının 10 binden fazla deniz aracına toplam 500 milyar doların üzerinde teminat sağladığını ve uluslararası piyasalarda güvenilir kurumlar arasında yer aldığını dile getirdi.
İstanbul için küresel denizcilik merkezi vurgusu
Konuşmasının sonunda İstanbul'un yalnızca iki kıtayı birbirine bağlayan bir şehir olmadığını belirten Teker, kentin aynı zamanda deniz ticareti, deniz hukuku, gemi inşa sanayi ve denizcilik kültürünün yüzyıllardır kesişim noktası olduğunu söyledi.
İstanbul'un güçlü liman altyapısı, gelişen tersaneleri, denizcilik tedarik zinciri, uluslararası finans ve sigortacılık yapısı ile yetişmiş insan kaynağı sayesinde küresel denizcilik ekosisteminde çok daha büyük bir rol üstlenmeye hazır olduğunu vurgulayan Teker, hedeflerinin İstanbul'u yalnızca Türkiye'nin değil, Akdeniz, Karadeniz ve yakın coğrafyanın tartışmasız denizcilik başkenti haline getirmek olduğunu ifade etti.