Denizcilik danışmanlık firması Drewry’nin Dünya Konteyner Endeksi, bu hafta yüzde 10 gerileyerek 40 fitlik konteyner başına 2.212 dolara düştü. Böylece navlunlar, art arda ikinci haftada da düşüş kaydetmiş oldu.
Drewry’ye göre bu gerilemede, Çin Yeni Yılı dönemine özgü kargo yoğunluğunun sona ermesiyle talepte yaşanan zayıflama ve taşıyıcıların Süveyş Kanalı geçişlerine ilişkin belirsiz tutumu etkili oldu. Özellikle Transpasifik ve Asya-Avrupa hatlarında sert fiyat düşüşleri dikkat çekti.
Şanghay–New York hattında spot navlun oranları yüzde 11 düşüşle 3.191 dolara, Şanghay–Los Angeles hattında ise yüzde 12 azalarak 2.546 dolara geriledi. Danışmanlık şirketi, mevcut piyasa koşulları altında navlun fiyatlarının önümüzdeki haftalarda da düşüş eğilimini sürdürebileceğini öngörüyor.
Drewry, son değerlendirmesinde taşıyıcıların azalan talebe yanıt olarak planlanmış sefer iptallerine yöneldiğini belirterek, bu yöntemin düşük kargo hacimleri döneminde kapasiteyi dengelemede sıkça kullanılan bir araç olduğuna dikkat çekti.
Kızıldeniz Belirsizliği Piyasa Dalgalanmasını Derinleştiriyor
Navlun fiyatlarındaki düşüş, Kızıldeniz geçişlerine ilişkin artan belirsizlik ortamında gerçekleşiyor. Bazı konteyner hatları, yaklaşık iki yıllık Ümit Burnu yönlendirmelerinin ardından temkinli biçimde Süveyş Kanalı’na geri dönmeye başlarken, bazıları ise rotalarını yeniden uzatmayı tercih ediyor. Drewry analistleri bu süreci, “kapasitenin damla damla yeniden devreye alınması” olarak tanımlıyor.
Asya-Avrupa hattında fiyatlar belirgin biçimde geriledi. Şanghay–Rotterdam hattında 40 fitlik konteyner başına navlun yüzde 9 düşerek 2.510 dolara, Şanghay–Cenova hattında ise yüzde 8 azalarak 3.520 dolara indi. Bu tablo, taşıyıcılar arasındaki operasyonel ayrışmayı da net biçimde ortaya koyuyor.
CMA CGM, Asya-Avrupa rotasındaki üç seferini yeniden Ümit Burnu’na yönlendirirken, Maersk ise 26 Ocak itibarıyla Hindistan’dan ABD Doğu Kıyısı’na Süveyş Kanalı üzerinden tarifeli seferlere başlamayı planladığını açıkladı.
Drewry’ye göre bu farklı yaklaşımlar, etkin kapasitenin piyasaya ani bir şekilde değil, kademeli olarak geri döneceğine işaret ediyor. Bu temkinli strateji, taşıyıcıların riskleri kontrollü biçimde yönetmesine olanak tanırken, spot navlunlarda “felaket boyutunda bir çöküşün” önüne geçilmesini sağlıyor.
Öte yandan Ümit Burnu çevresindeki uzun rotalar, küresel konteyner taşımacılığı kapasitesinin yaklaşık 2 milyon TEU’sunu absorbe etmiş durumda. Mevcut kriz, dünya genelindeki efektif taşıma kapasitesini yaklaşık yüzde 8 oranında azaltmış bulunuyor.
Drewry analisti Philip Damas, Süveyş Kanalı’nın piyasa açısından kritik önemine vurgu yaparak, “Süveyş’e dönüş, bu yıl kapasite, navlun oranları ve transit süreleri açısından en belirleyici faktörlerden biri olacak” değerlendirmesinde bulundu. Damas, taşıyıcıların sigorta maliyetlerini, rakiplerin hamlelerini ve liman tıkanıklığı risklerini yakından izlediğini de ekledi.
Sektör analistleri ise Kızıldeniz’deki mevcut durum değişmese dahi, küresel navlun oranlarının 2026 yılı boyunca yüzde 25’e varan oranlarda gerileyebileceği uyarısında bulunuyor.