American P&I Club, Türkiye’de 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe giren güncellenmiş deniz çevre kirliliği idari para cezaları hakkında gemi işletmecilerini ve armatörleri uyardı. Kulüp, yeni ceza tarifesi, uygulama esasları ve gemilerin cezaya maruz kalmaması için alınması gereken operasyonel tedbirleri paylaştı.
Kulüp tarafından yapılan açıklamaya göre, 2026 yılına ait revize edilmiş kirlilik ceza tarifesi 1 Ocak 2026 itibarıyla yürürlüğe girdi. Deniz kirliliği tespiti halinde cezalar, Türkiye Çevre Koruma Kurumu (EPA) veya yerel Liman Başkanlıkları tarafından uygulanabiliyor. 2026 yılı için belirlenen cezalar, 2025 yılına kıyasla yüzde 25,5 oranında artırıldı.
EPA tarafından uygulanan kirlilik cezaları
2026 yılı ceza tarifesi, Türk Lirası (TL) bazında dört ana kategoriye ayrıldı. Bu kapsamda özellikle kükürt salımına ilişkin cezalar öne çıkıyor.
Kükürt salımı ve yakıt ihlalleri
IMO’nun 1 Ocak 2020’de yürürlüğe giren küresel kükürt sınırı düzenlemelerine aykırı şekilde, izin verilen limitlerin üzerinde kükürt içeren yakıt kullanan gemiler, 2026 ceza tarifesi kapsamında idari para cezasına tabi tutulacak.
Özellikle Marmara Denizi, İstanbul Boğazı, Çanakkale Boğazı ve İzmit Körfezi’nde tespit edilen kirlilik ve yakıt ihlallerinde, uygulanacak cezalar iki kat olarak hesaplanacak.
Ceza artırımı ve indirim hükümleri
• Aynı fiilin, ilk cezanın tebliğinden itibaren 3 yıl içinde tekrarlanması halinde ceza iki katına, sonraki tekrarlar için ise üç katına çıkarılacak.
• Kirliliğe neden olan geminin armatörü Türkiye’de kayıtlı bir tüzel kişi ise ceza üç kat uygulanacak.
• Tehlikeli atık veya benzeri maddelerin Türk karasularına bırakılması durumunda, ceza Kategori 1’deki tutarın 10 katı olacak.
• Geminin, kirliliği kendi imkânlarıyla temizlemesi halinde idari para cezası toplam tutarın üçte biri olarak uygulanacak.
• Cezalara karşı, tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içinde idare mahkemesine itiraz edilebilecek. Ancak itiraz, gemi üzerindeki seferden men / tutuklama kararını kaldırmıyor ve itirazların başarı ihtimali düşük olarak değerlendiriliyor.
• 100.000 GT ve üzeri gemiler için ayrıca ek idari para cezası uygulanacak.
• Ceza, gemi seyre çıkmadan önce ve 30 gün içinde ödenirse, toplam tutarda yüzde 25 indirim yapılacak.
Gemi işletmecileri için operasyonel uyarılar
Kulüp, özellikle PSC denetimleri ve liman kontrollerinde risk oluşturan operasyonlara dikkat çekerek gemi işletmecileri ve mürettebat için şu önlemleri önerdi:
• Overboard deşarjların önlenmesine yönelik mürettebat toplantıları ve talimatlar güverte ve makine jurnallerine kaydedilmeli.
• Balast suyu temizliği teyit edilmeden de-balast yapılmamalı.
• Tüm denize çıkış vanaları kapalı, mühürlü olmalı; sadece makine soğutma çıkışları istisna tutulmalı.
• Güverte sintineleri tıkanmalı, balık plakaları etrafındaki boşluklar kapatılmalı.
• Mümkünse güverte ve üst yapı yıkamalarından kaçınılmalı.
• Arıtılmış pis su ve gri su, tutma tanklarında muhafaza edilmeli; Türk karasuları dışında ve mevzuata uygun şekilde deşarj edilmeli.
• Yük kalıntıları, temizlik artıkları ve her türlü çöp Türk sularına bırakılmamalı.
• Makine dairesi ve ambar çıkış vanaları kapatılıp numaralı mühürlerle güvence altına alınmalı.
• Limanda veya demirdeyken gemi gövdesinde raspa, boya ve gövde temizlik işlemleri yapılmamalı.
• Yaşam mahallerindeki tüm giderler kapalı tutulmalı; su kullanımı sınırlanmalı, çamaşırhaneler kilitlenmeli.
• Türk tersanelerinde veya havuzda, kirlilik tersane personelinden kaynaklansa dahi gemi müteselsil sorumlu tutulabileceğinden, derhal Protesto Mektubu (LoP) düzenlenmeli.
• Yerel mevzuatın, MARPOL’dan daha sıkı olabileceği göz önünde bulundurulmalı. P&I teminatı, yalnızca kazara meydana gelen kirlilikleri kapsamakta; yerel kuralların yanlış yorumlanması veya operasyonel ihlaller teminat dışında kalabilmektedir.
Kulüp, Türk makamlarının bir ihlal tespiti halinde gemi işletmecilerinin derhal yöneticileri ve yerel P&I muhabirleriyle iletişime geçmelerini tavsiye etti.
Kaynak: safety4sea.com sitesinden çeviri yapılmıştır.