Middle East Eye’a konuşan yetkililere göre temaslar geçen yıldan bu yana sürüyor.
Son yıllarda deniz savunma sanayiinde önemli bir ivme yakalayan Türkiye, aynı anda 30’dan fazla savaş gemisi inşa edebilecek tersane kapasitesine sahip bulunuyor. Türk savunma şirketleri, Milli Gemi (MİLGEM) Projesi kapsamında farklı sınıflarda yerli savaş gemisi tasarımları da geliştirdi.
Yetkililer, ABD’li temsilcilerin görüşmelerde Türkiye’nin gemi bileşenleri tedarik edip edemeyeceğini değerlendirdiğini, ayrıca Türk tersanelerinin ABD Donanması için ilave fırkateynlerin inşasına katkı sağlayabileceği ihtimalinin gündeme geldiğini aktardı.
ABD yönetimi, bir yandan ülke içindeki gemi inşa sanayiini canlandırmayı, diğer yandan Donanma filosunu büyütmeyi hedefliyor. Washington, uzun yıllar süren yetersiz yatırımların ardından Japonya ve Güney Kore gibi Asyalı müttefiklerin bilgi birikiminden faydalanmaya yöneldi. Bu kapsamda Güney Koreli Hanwha Group, Aralık 2024’te Philadelphia’daki Philly Shipyard’ı 100 milyon dolara satın aldı.
Ancak ABD’nin gemi inşa planları çeşitli zorluklarla karşı karşıya. Aralık 2025’te ABD Donanma Bakanı John Phelan, İtalyan Fincantieri ile yürütülen Constellation sınıfı fırkateyn programının iptal edildiğini açıkladı. Wisconsin’de inşa edilmesi planlanan bu gemiler, Donanma’nın hızlı manevra kabiliyeti için tasarlanmıştı.
ABD yasaları, Donanma savaş gemilerinin yurt dışında inşa edilmesini genel olarak yasaklasa da, Başkan Donald Trump müttefik ülkelerde gemi üretimi seçeneğinin değerlendirildiğini ifade etti. Trump, ocak ayında yaptığı açıklamada, “Eskiden günde bir gemi inşa ederdik. Artık etmiyoruz. Bunu yeniden başlatmak istiyoruz. Gerekirse müttefikleri de kullanabiliriz,” dedi.
“ABD Gemi İnşa Sanayii Krizde”
Bir ABD’li yetkili, Türkiye ile yapılan temasların ABD’deki gemi inşa krizinin ciddiyetini ortaya koyduğunu belirtti. Yetkili, Trump yönetiminin Türkiye ile bu ihtiyacı karşılamaya yönelik görüşmeler yürüttüğünü söyledi.
Öte yandan, Türkiye ile savunma alanında daha derin bir iş birliği, Ankara’nın 2019’da Rusya’dan S-400 hava savunma sistemi satın alması nedeniyle CAATSA kapsamında uygulanan yaptırımlar sebebiyle ABD Kongresi’nde tartışma yaratabilir. Ancak bazı eski ABD’li yetkililere göre gemi inşası, yaptırımları aşmadan ilişkileri güçlendirebilecek bir alan olarak görülüyor.
Türkiye merkezli savunma sanayii uzmanı Kubilay Yıldırım, ABD’nin en büyük sorununun yeni gemiler üretirken aynı zamanda yaşlanan filoyu modernize etmeye çalışması olduğunu belirtti. Yıldırım, ABD’nin yeterli insan gücü, tersane ve kuru havuz kapasitesine sahip olmadığını vurgulayarak, “Türkiye üretim hacmi, takvim, risk paylaşımı ve iş yükü dağılımı açısından katkı sunabilir,” dedi.
Yıldırım ayrıca, Pendik ve Tuzla ile Yalova bölgesinde yoğunlaşan Türk tersanelerinin, yeni projelere hızlı uyum sağlama kabiliyetine dikkat çekti. Geçtiğimiz hafta ABD Deniz Sistemleri Komutanlığı’ndan bir heyetin İstanbul Tersanesi Komutanlığı’nı ziyaret ettiği de bildirildi.
ABD’li bir sözcü ise Türkiye’yi “uzun süredir değerli bir NATO müttefiki” olarak nitelendirerek, iki ülke donanmaları arasındaki iş birliğinin denizde daha da genişletilmesine açık olduklarını ifade etti.