18 Şubat 2020 Salı
  • DOLAR
  • EURO
  • BIST
Az Bulutlu
13°C

Gemi Ekipmanları Tasarım Bekliyor!

Gemi Ekipmanları Tasarım Bekliyor!
YAZARLAR - 20 Ocak 2020

Ömür KARATAŞ
Gemi Makine Baş Mühendisi
Ortech Marine A.Ş Genel Müdürü

Gemi ekipmanları; geminin bileşenlerini teşkil eden binlerce tasarımı ihtiva eder. Gemi sistemlerin geliştirilmesi gemilerin ergonomik ve dinamik yapıya kavuşturulmasında, ekipmanlar önemli rol oynamaktadır.

Gemi ve Yatların genel tasarımında; sadece dış çizgiler ve ana gövde yani tekne tasarımı tekil yapıya sıkıştırılmış olup, test ve deneylerle sonuçta bilinen dizaynları doğrulamaktadır. Tekne tasarımı yaparken genel tasarım yapısından etkilenmemek ve kabul edilmiş sınırların dışına çıkmak oldukça zor olup önceliklerin dışında tasarım yapmak yerine kopyala yapıştırın önüne geçilememektedir.

Ekipman tasarımında ise; oldukça geniş bir alan ve ekipman yapısı tasarlanmayı beklemektedir. Özellikle değişen ve zorunluluk taşıyan regülasyonlar gereği gemilerde ve Yatlarda bulundurma zorunluluğu taşıyan sistemler bugüne kadar tasarlanıp imalatı yapılıyor olması gerekirken Armatör ve işletmeciler; Ekipman ihtiyaçlarını yurt dışından temin etmek için araştırmalarını sürdürmektedir.

Yurt dışından temin edilen sistem ve ekipmanlar; ülkemizde üretilmediği sürece, ekipmanların servis ve yedek parça planlı bakım gereği yetkili servis zorunluluğu tekne ya da geminin inşasında diş ekonomiye bağlılığını arttıracaktır.

Geminin ekipmanlarından en kritik özelliğe sahip olan gemi pervanesi, Dümen donanımı, Sterntube, Bow thruster ,Stern truster, Balast water treatment system , Exhaust Gas scrubber, Irgatlar, Kreynler, Pompalar, Motorlar,Jeneratorler, Swage treatment sistemler, Elektronik seyir cihazları, Haberleşme cihazları, Kompresörler, Kazanlar, İncineratörler, Seperatörler, Soğutma ve ısıtma sistemleri  binlerce ekipmanlar saymakla bitmeyen her biri; birbirinden farklı bileşenleri içeren yapıda tasarlanmayı özellikle anlaşılmayı beklemektedir.

On yaşında satın alınan bir konteyner gemisi; bakım onarım ve kontrol için havuza alındığında, alışa gelmedik pervane görünümü ile karşılaşan armatör yetkilileri; Gemi pervane kanatlarının hasarlanmış olduğunu düşünerek, pervane kanat uç kıvrımlarını düzeltmek için yerinden söktürüp  tezgaha kaldırmışlar uzun uğraşılardan sonra uçları düzeltilen pervane kanatlarını yerine taktıktan sonra seyre çıkarılan gemide; Artan vibrasyon ve hız düşümünün sebebini araştırmaya başlayınca karşılaşılan acı ve pahalı gerçek; Aslında uçları eğrilmiş olduğu görülen pervane kanatlarının; farklı bir tasarıma yönelik pervane kanat uçlarında pozitif güç kayıplarını engellemek için tasarlanmış olduğu anlaşılmıştır.

Gemi sanayimizde ekipmanları satın almak yerine tasarlama için çalışmalar başlatılmış olması bu denli yaşanmış bariz hatalara maruz kalan ve gereksiz bedeller ödeyen deniz şirketlerinin kararlarında önem arz etmektedir.

Gemi Ekipman tasarımına yönelmek için ilgili eğitim kurumları, tasarım ofisleri, mesleki kuruluşlar özendirici çalışmalar yapmak için kolları sıvamaları gerekecektir.

Gemi düdüğü’nün tasarımını yapamayan ve ithal etmekle yetinen gemi sanayinin yat ve tekne tasarımında gemi ekipmanlarını göz ardı ederse, yeni gemi inşada yerlilik oranı; yüzde yirmilerde kalacaktır.

2020 yılı dönüm noktası olarak, dünya gemi sanayinin yüzyıl boyunca yapılmayan değişikliklere uygulamaya başlayacağı ve Deniz yolu taşımacılığında ticaretin bu değişikliklere bağlı olarak el değiştireceği açıklık kazanmıştır.

Gemilerin taşıdığı balast suları için arıtma sistemleri ve ekipmanların kurulma zorunluluğu getirilmiş olup, bütün dünya ülkeleri bu ekipmanları üretmek ve pazarlamak için yarışırken, bizim gemi sanayimizde gemilerde kullanma zorunluluğu başlayan Balast suyu arıtma sistemlerini üretmek şöyle dursun tasarlamak için herhangi bir çalışma maalesef yapılamamıştır.

Geminin içerisinde kullanılan haberleşme cihazları yangına dayanıklı olması açısından ex proof (patlamaya neden olmayan) üretilmesi ve bütün gemilerde kullanılma zorunluluğu getirildiği halde bu konuda iddialı üretimler yaptığı bilinen kuruluşlarımızca bir çalışma yapılmamış olup ithal edilmesi tercih edilmektedir.

Emisyon kısıtlaması nedeni ile gemi yakıtlarında ve yakıt yakma sistemlerinde gemi yürütme ekipmanlarında farklı güç kaynaklarına yöneldiği halde Bizin gemi sanayinde kayda değer yenilik çalışması araştırma çalışmaları yabacı Deniz firmalarının ülkemiz tersanelerine yaptırdığı teknelerin ekipmanlarını yurtdışından getirmekten öteye geçememiştir.

Alternatif yakıt çeşitliliğini arttırmak için ekipman ve sistem üretimi için araştırmayı bizim dışımızda ülkeler yaparken bize; hangisi daha iyidir’ i seçmekten başka şans bırakılmamıştır. Ülkemizin araştırma Geliştirme ve teşvik yapısına baktığımızda; Deniz sanayine ayrılan miktar göz ardı edilecek kadar küçüktür.

Alternatif yakıt arayışının yanı sıra alternatif güç kaynakları önemini gittikçe arttırmaktadır. Ülkemizde özellikle İstanbul un görünen güzelliğini seyretmek amacı ile Haliç’te koşullandırılmak istenen elektrik motorlu akü tahrikli gezi tekneler seçilen ekipmanların yetersizliği nedeni ile seyir özelliğini yitirip balık ekmek teknelerine dönüştürülmüştür.

Araştırma geliştirme olgusundan yoksun bu gibi çalışmaların sonuçsuz bırakılması, yeni araştırmaların ve fikirlerin ortaya çıkarılmasına engel teşkil etmektedir.

Bu amaçla Üniversitelerin, mesleki örgütlerin ve deniz sanayiinde önemli olgu yaratacak ekipman ve sistemlerin tasarlanmasında ve üretilmesinde standartlara uygunluğunun sağlanması için gerekecek alt yapının oluşturulması; Teşvik ve destek kurumlarının koşulsuz destek vermesi ile stratejik yatırım kapsamında değerlendirilmelidir.

Rüzgâr enerjisi ile güç sistemleri desteklenen ticari gemiler, yakıt hücreleri ile beslenen gemi ve tekne tahrik sistemleri, uzun ömürlü aküler ve güneş enerjileri ile beslenen gezi tekneleri akla gelen ekipmanlar olup tasarlanıp ve geliştirilmeleri henüz tamamlanmamıştır. Bu ekipmanların üretilmesinde ticari üstünlüğü arttıracak yatırım ve işletme maliyetlerinin efektif hale getirilmesi için yarışmalar düzenlenerek toplumsal etkinin ve ilginin arttırılması özendirilmelidir.

Ülkemiz Gemi sanayisinin önünde önemli bir fırsat gibi duran gemi ve yat ekipman tasarım ve üretimi; geleceğin en önemli yatırım ve istihdam yapısını oluşturması için henüz vakit geçmemiştir. Yapmamız gereken gemi ekipman tasarım ve üretim seferberliğini başlatarak gemi inşasında gemi ekipmanlarının üretimi için farkındalık yaratacak konferanslar eğitimler düzenleyerek ülkemizin potansiyel sanayi gücünü gemi ekipman üretimine organize etmek stratejik önem arz etmektedir.

 

HABERİ PAYLAŞ :
YORUMLAR

Bu içerik için ilk yorumu siz yapabilirsiniz.

İsminiz* Zorunlu

E-Posta adresiniz* Zorunlu

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.


Sitemizde yayınlanan tüm haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Haberlerin kopyalanması yasal açıdan kesinlikle yasaktır!
Copyright © 2017. Tüm Hakları saklıdır.