15 Ekim 2018 Pazartesi
  • DOLAR5.7865
  • EURO6.7031
  • BIST98631
Parçalı Bulutlu
22°C

Bir zamanlar bir “Denizyolları” işletmemiz var iken

Bir zamanlar bir “Denizyolları” işletmemiz var iken
YAZARLAR - 10 Mayıs 2018

Üç tarafı denizlerle çevrili, dört denize de kıyısı (dolayısı ile rıhtım ve iskeleleri) bulunan ülkemiz yeryüzünün önde gelen denizci devletlerinden biri olmayı Cumhuriyetimizin kuruluşunu izleyen yıllardan başlayarak temel ulaştırma ve savunma hedeflerinden biri yapmıştır. Bununla birlikte, geçen uzun seneler boyunca askeri denizciliğimizin (donanmamızın) aksine, ulusal deniz ticaret filomuz yolcu ve yük taşımacılığında ciddi sarsıntılar deneyimlemek zorunda kalmıştır.

1980’li yıllarla birlikte özel sektörün ticari denizcilikteki yatırım ve kendini yenileme hamleleri artmış, 2000’li yıllar sonrasında ise hayli gelecek vaat eden dönüm noktalarına ulaşılmış ve halen ulaşılmaya da devam edilmektedir. Ne yazık ki aynı zaman diliminde devlet destekli ulusal deniz ticaret filosu neden ve sonuçları hakkında kitapların, makalelerin ve tezlerin yazılabileceği yeri doldurulamayan kayıplara uğramıştır. Hele bir vakitler Karadeniz, Marmara ve Ege Denizi, Akdeniz ve Adriyatik Denizi’nde adından övgüyle söz ettirip, varlığını hissettiren Denizyolları işletmesinin dünya denizcilik tarihinin acımasız dalgalarına kapılıp yitmesi sadece Türkiye’de değil, çoğu deniz ülkesinde de henüz bir türlü tamamıyla anlaşılıp anlamlandırılamamış bir şaşkınlık yaratmıştır.

Söz konusu şaşkınlık daha atlatılamadığından olacak, geçmiş zamanların dev “okyanus gemileri” adeta dev ötesi “kruvaziyer gemileri”ne doğru evrimleşirken, ülkemizin gerek karasularını ulaşımda optimum düzeyde kullanmak gerekse de özlem duyulan “uzak yol” yolcu gemisi filosuna kavuşmak konusunda ağır ilerlediğinden söz etmek sanırım pek yanlış olmayacaktır.

Değerli okurlar! Deniz ve denizcilik tutkunu bir şair-yazar olarak, çoğumuzun yüreklerini daraltan söz konusu göz ve kulak arkası edilemez gerçekliğe, izninizle, bugünlük biraz ara verip, geçmişten bir miktar düş ve umut desteği almayı önermek istiyorum.

Nasıl mı? Ülkemizin 1930’lu yıllarının ilk yarısından, 1990’lı yıllarının son yarısına kadarki döneminde tarihi Denizyolları işletmemizin afiş-broşür-reklam-tarife-yolcu etiketi şeklinde zamanında hayli ses getirmiş basılı dokümanlarına birlikte göz atmakla! Aşağıda, yazımın bitiminde göreceğiniz tüm belgeler sırasıyla “Türkiye Seyr-i Sefain İdaresi”, “Devlet Denizyolları”, “Denizcilik Bankası T.A.O./Denizyolları” ve “Türkiye Denizcilik İşletmeleri” tarafından farklı dillerde [Türkçe-İngilizce-Fransızca-Almanca] tasarlanıp yayınlanmıştır.

Çok sayıda basılı kaynağı ve sınırlı kişisel arşivimi tarayarak meydana getirdiğim bu bir tür kronolojik görsel liste, tıpkı tüm diğer listeler gibi, tam/eksiksiz değildir. Dileyen denizcilik/denizyolu meraklısı ilgili görsel listeyi elbette kendi beğenisi doğrultusunda daha da zenginleştirebilir, hatta aşağıdaki dokümanların orijinallerinden bulabileceklerini koleksiyonuna katmayı da hedefleyebilir. Bu alçakgönüllü araştırmamı yürütürken, sayısız yolcu gemisi kardeşimin görüntü ve anıları belleğimde su yüzüne çıktı diyebilirim. Üstelik, artık şimdiki zamana uzak mı uzak bir tarihte Denizyolları’nın neredeyse her biri birer efsane gemilerinin Türkiye’de ve diğer ülkelerde düzenli uğradıkları limanların bolluğuna şaşmamak olanaksız.

Başta “Ankara”, “Akdeniz”, “Karadeniz”, “İzmir”, “Ege”, “Marmara”, “Samsun”, “İskenderun”, “Ordu”, “Giresun”, “Kadeş”, “Tırhan” adlı klasik yolcu gemileriyle “Truva”, “İstanbul”, “Yeşilada”, “Bandırma”, “Ankara”, “Samsun”, “İskenderun” adlı klasik feribotları ve onlara aktif sefer hayatları boyunca büyük emeği geçmiş çalışkan ve özverili  mürettebatlarını burada içtenlikle selamlamadan yazdıklarımı sonlandırmayacağım. Adı geçen zarif ve şık gemilerimizden bir ya da birkaçının bir tür “yüzen otel” şeklinde farklı kıyı kentlerimizde korun(a)mamış olmasının talihsizliğini sözcüklerle tanımlayabilmek içinse epey kafa yormak gerekiyor bence.

Tıpkı yolcuları ve mürettebatları gibi gezegenimizdeki gemilerin de bir yaşam süresi var tabii ki. Ve o sürenin sonuna gelindiğinde, unutulmayacaklar arasına girecek şanslı gemilerin sayısının giderek artacağına ait inancımı koruyarak tüm gemiseverlere, kısa sürecek de olsa, “Keyifli Seyirler” diliyorum.

Gelecek yazımda görüşmek ümidiyle.

deniz bülten

HABERİ PAYLAŞ :
YORUMLAR

Bu içerik için ilk yorumu siz yapabilirsiniz.

İsminiz* Zorunlu

E-Posta adresiniz* Zorunlu

Dikkat! Suç teşkil edecek, yasadışı, tehditkar, rahatsız edici, hakaret ve küfür içeren, aşağılayıcı, küçük düşürücü, kaba, pornografik, ahlaka aykırı, kişilik haklarına zarar verici ya da benzeri niteliklerde içeriklerden doğan her türlü mali, hukuki, cezai, idari sorumluluk içeriği gönderen kişiye aittir.


Sitemizde yayınlanan tüm haberlerin telif hakları haber kaynaklarına aittir. Haberlerin kopyalanması yasal açıdan kesinlikle yasaktır!
Copyright © 2017. Tüm Hakları saklıdır.